فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهامروزه نهادگرایی به جامع‌ترین الگوی روشمند موجود برای تبیین توسعه اشاره دارد. نهادگرایی نوعی تجزیه‌وتحلیل اقتصادی است که بر نقش نهادهای اجتماعی، فرهنگی، محلی، سیاسی و اقتصادی در تعیین وقایع اقتصادی تأکید می‌کند. روستاهای پیراشهری یکی از پیامدهای بارز توسعۀ شهری است که در شکل‌گیری آنها، مهاجرت‌های روستا–شهری و شهرگریز نقش اساسی دارند. هدف از تحقیق حاضر واکاوی عوامل مؤثر بر توسعۀ نهادی در توسعۀ فضاهای روستایی پیراشهری شهرستان هشترود است.روش انجام این تحقیق ترکیبی از روش‌های پیمایشی و تحلیلی است. برای تعیین منطقۀ موردمطالعه، روستاهای مدنظر با توجه به فاصله و مسافت با مرکز شهرستان سه روستا از دهستان قرانقو (لامشان، دامناب و خورجستان) و چهار روستا از دهستان علی‌آباد بخش مرکزی (علی‌آباد علیا و سفلی، خراسانلو و ایستگاه خراسانک) انتخاب شدند. جامعۀ آماری این تحقیق 7 روستای موردمطالعۀ دهستان قرانقو و علی‌آباد است که از 1273 خانوار روستایی با استفاده از فرمول کوکران، عدد 295 با سطح اطمینان 95 درصد و میزان 5/0=p و q به ‌دست‌ آمده که حجم نمونه یا به عبارتی تعداد پرسشنامۀ لازم را مشخص می‌کند. ابتدا با نظرسنجی از کارشناسان و خبرگان علمی، شاخص‌ها و گویه‌های توسعۀ نهادی فضاهای روستایی پیراشهری، شناسایی و سپس دیدگاه روستاییان بومی در ارتباط با عوامل مؤثر بر توسعۀ نهادهای رسمی و مردم‌نهاد در روستاهای موردمطالعه، ارزیابی شده است. برای واکاوی عوامل مؤثر بر توسعۀ نهادی در منطقۀ موردمطالعه از نرم‌افزار آماری SPSS، روش‌های (AHP) و (AMOS) بهره گرفته شده است. نتایج نشان داد که شناسایی عوامل مؤثر بر توسعۀ نهادی از دیدگاه خبرگان و متخصصان امر که در قالب 10 شاخص و با روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) انجام گرفته است، نشان‌دهندۀ ضریب اهمیت بسیار پایین شاخص‌های تفکر مشارکتی«و عضویت در ارگان‌ها (دولتی، خصوصی و NGOها)» نسبت‌به سایر شاخص‌های تحقیق است و درنهایت وضعیت تحلیل مدل نهایی عوامل ساختاری مؤثر بر توسعۀ نهادی فضاهای روستایی پیراشهری موردمطالعه با متغیرهای استفاده‌شده، اعتبار و دقت لازم را داشته و توانسته است آثار ساختاری لازم و مطلوب جهت نیل به توسعۀ نهادی فضاهای روستایی پیراشهری شهرستان هشترود را تحلیل و واکاوی کند.