ارزیابی سیلخیزی بالقوه حوزه آبخیز زیارت با روش مبتنی برCN و مدل هیدرولوژیکی WetSpa
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان،
2 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
doi
10.22125/iwe.2020.114859چکیده
سیل از جمله بلایای طبیعی است که هر ساله خسارات مالی و جانی فراوانی را در سراسر جهان به بار میآورد. به طور کلی شاید بتوان گفت که بهترین شاخص معرف وضعیت سیلخیزی و تولید رواناب و سیل بالقوه حوزه، ضریب رواناب میباشد. بنابراین تهیه یک نقشه مناسب که بیشترین شباهت را با واقعیت داشته باشد میتواند راهگشای بسیاری از برنامهریزیهای مرتبط با کنترل سیل باشد. بدین منظور در این پژوهش نقشه ضریب رواناب بالقوه دو روش تهیه شد و مورد مقایسه قرار گرفت. روش اول روشی تجربی و مبتنی بر CN بوده که روش رایجی در بین محققان این حیطه است و روش دوم استفاده از مدل هیدرولوژیکی توزیعی مکانی WetSpa میباشد. بنابراین متوسط وزنی نقشه ضریب بالقوه سیلخیزی تهیه شده به روش SCS، 045/0 و با مدل WetSpa 714/0 برآورد گردید. در انتها متوسط ضریب بالقوه سیلخیزی روزانه با استفاده از آمار بارش و رواناب روزانه ثبت شده در طول دوره چهار ساله، مورد مقایسه قرار گرفت. با نظر به اینکه مقدار ضریب رواناب برآورد شده با آمار ثبت شده 47/0 بوده و این مقدار به نتایج مدل WetSpa نزدیکتر است بنابراین مدل WetSpa عملکرد بهتری داشته است. با این حال با توجه به اینکه هر یک از دو روش ویژگیهای منحصربفردی دارد (به طور مثال مدل WetSpa نیازمند دادهها و جزئیات بیشتر و مدل SCS نیازمند دادهها و جزئیات کمتری نسبت به مدل WetSpa است) هریک از این دو روش کاربردهای متفاوتی دارد که میتواند در شرایط خاصی مؤثر واقع شود.