پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش با استفاده از GIS و مدل آماری دو متغیره ارزش اطلاعات و تراکم سطح در حوضه آبخیز گلورد نکا، مازندران

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

2 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

3 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22125/iwe.2020.114956
چکیده

زمین‌لغزش یکی از مخاطرات طبیعی است که هر ساله باعث خسارت جانی و مالی فراوانی در سراسر جهان می‌شود. یکی از راهکارهای مهم برای کاهش خسارت ناشی از وقوع زمین‌لغزش‌ها، تشخیص مناطق مستعد زمین‌لغزش و پهنه‌بندی خطر آن از طریق تهیه نقشه‌های پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش است. در این مطالعه کارایی دو مدل ارزش اطلاعات و تراکم سطح جهت پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش درحوضه آبخیز گلورد نکا مورد ارزیابی قرار گرفته است. به این منظور ابتدا نقشه پراکنش زمین‌لغزش‌های موجود در حوضه تهیه گردید. سپس 9 عامل مؤثر در وقوع زمین‌لغزش شناسایی و نقشه‌های مربوطه تهیه و طبقه‌بندی شده است. در مرحله بعد طبقات هرکدام از این لایه‌ها، با استفاده از مدل‌های تراکم سطح و ارزش اطلاعات وزن‌دهی شده، و سپس با تلفیق این لایه‌ها در نرم افزار Arc GIS ، نقشه‌های خطر زمین‌لغزش تهیه شده است. نتایج نشان داد که پارامترهای شیب، جهت شیب، وجود گسل، کاربری از نوع کشاورزی و لیتولوژی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار در وقوع زمین‌لغزش در منطقه مورد مطالعه می‌باشند. به منظور مقایسه روش‌ها نسبت به یکدیگر و ارزیابی کارایی آن‌ها، شاخص‌های مجموع کیفیت (Qs) و دقت (P) مورد بررسی قرار گرفتند. مقدار بالاتر این شاخص‌ها برای مدل ارزش اطلاعات کارایی بیشتر آن را نسبت به مدل تراکم سطح جهت پهنه‌بندی زمین‌لغزش نشان می‌دهد.