فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آلودگی خاک‌های کشاورزی به فلزات سنگین، ناشی از استفاده بی‌رویه کودهای شیمیایی و منابع آبی آلوده، به عنوان یک چالش جدی برای محیط زیست و کشاورزی مطرح است. این عناصر مانند سرب (Pb)، کادمیوم (Cd) و روی (Zn)، نه تنها کیفیت محصولات کشاورزی را کاهش می‌دهند، بلکه یک تهدید جدی برای اکوسیستم و تنوع زیستی محسوب می‌شوند. در این زمینه، قارچ تریکودرما به عنوان یک میکروارگانیسم مؤثر در جذب فلزات سنگین و کاهش اثر سمیت آن‌ها شناخته شده است. پژوهش حاضر با هدف جداسازی و شناسایی مولکولی جدایه‌های قارچ تریکودرما و ارزیابی کارایی آن‌ها در زیست‌پالایی سرب، کادمیوم و روی در خاک‌های آلوده انجام گردید. به منظور تحلیل ساختار ژنتیکی و عملکرد زیستی این جدایه‌ها، از روش‌ مولکولی PCR استفاده شد. تجمع زیستی آلاینده های مورد مطالعه و تاثیر جدایه های قارچی در کاهش اثرات سمی عناصر سنگین در غلظتهای 0، 50، 100 و 500 میلیگرم در لیتر ارزیابی گردید. نتایج نشان داد 45، 38، 12 و 8 درصد از جدایه به ترتیب متعلق به گونه های T. harzianum، T. longibrachiatum، T. virens و T. brevicompactum بودند. برای گونه های قارچی، Zn و Cd بترتیب بالاترین و پایین ترین سمیت را نشان دادند. بالاترین غلظت بازدارنده (MIC) در غلظت 500 میلی گرم در لیتر و برای گونه T. longibrachiatum مشاهده گردید. طبق نتایج این تحقیق گونه T. longibrachiatum در تجمع زیستی و کاهش غلظت Pb، Cd و Zn در محیط آلوده نقش چشمگیری داشت. بیشترین درصد تجمع زیستی عناصر سنگین در سطوح آلودگی 50 میلی‌گرم در میلی‌لیتر و بالاترین تجمع زیستی در غلظت 500 میلی‌گرم در میلی‌لیتر مشاهده شد و کادمیوم بیشترین درصد تجمع زیستی را به خود اختصاص داد. بنابراین، جدایه های قارچی Trichoderma spp می توانند نقش مهمی در تجمع زیستی آلودگی‌های ناشی از Pb، Cd و Zn ایفا نماید.