فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اثر فسفر (P) به­عنوان یک عنصر غذایی ضروری، بر رشد گیاه بسیار قابل توجه است. ذرت در مراحل اولیه رشد نسبت به کمبود فسفر حساسیت بالایی دارد. این مطالعه با هدف تجزیه و تحلیل شاخص‌های تحمل به تنش کمبود فسفر در 93 لاین خالص ذرت و شناسایی لاین­های متحمل، تحت دو شرایط بهینه و تنش کمبود فسفر در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در دانشگاه ارومیه در سال 97-1396 انجام شد. بر اساس عملکرد لاین­ها تحت شرایط بهینه و تنش کمبود فسفر، شاخص‌های تحمل تنش مختلفی از جمله میانگین بهره­وری (MP)، شاخص تحمل (TOL)، شاخص حساسیت به تنش (SSI)، میانگین هندسی بهره­وری (GMP)، شاخص تحمل به تنش (STI)، میانگین هارمونیک (HM) شاخص پایداری عملکرد (YSI)، شاخص عملکرد (YI)، شاخص تحمل به کمبود­های غیر زیستی (ATI) و شاخص تحمل به تنش تغییر یافته (MSTI) محاسبه شد. نتایج تجزیه و تحلیل همبستگی، تجزیه به مؤلفه‌های اصلی و تجزیه خوشه­ای نشان داد که شاخص­های HM، GMP، YI، MP، MpSTI و MsSTI شاخص‌های ایده‌آلی برای انتخاب لاین­هایی هستند که تحت هر دو شرایط بهینه و تنش کمبود فسفر عملکرد خوبی دارند. براساس این شاخص‌ها، لاین­های Ma005، Ma006، Ma007، Ma009، Ma010، Ma011، Ma022، Ma024، Ma025، Ma026، Ma027، Ma028 و Ma064 به‌عنوان لاین‌های متحمل به تنش کمبود فسفر شناسایی شدند که در هر دو شرایط تنش کمبود فسفر (YS) و بهینه فسفر (YP) عملکرد دانه بهتری نشان دادند. نتایج این مطالعه می‌تواند به توسعه استراتژی‌های کشت پایدار و بهینه در مناطق با کمبود فسفر کمک کند. گیاهان متحمل به تنش کمبود عناصر غذایی می‌توانند به کشاورزان در افزایش عملکرد و کاهش نیاز به کودهای شیمیایی در این محیط‌ها کمک کنند.