بررسی تأثیر تلقیح میکروبی بر حلالیت فسفر و برخی شاخص‌های رشدی گیاه ذرت (Zea mays L.)

نویسندگان

1 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.30466/asr.2026.56132.1883
چکیده

با توجه به اهمیت محصول ذرت و توان بالقوۀ میکروارگانیسم‌های بومی با کارایی بالا برای تولید مایۀ تلقیح و استفاده از منابع معدنی کم­محلول و نامحلول فسفات، مطالعه­ای با هدف بررسی تاثیر تلقیح میکروبی بر حلالیت فسفر و برخی ویژگی­های رشدی و تغذیه­ای ذرت انجام شد. این مطالعه در قالب طرح کاملا تصادفی با 6 تیمار شامل (کود شیمیایی فسفره از نوع سوپر فسفات تریپل برابر توصیه (به میزان 8/1 گرم برای هر گلدان)، کود زیستی برابر توصیه (بر اساس مقدار توصیه شده که مقدار بهینه بدست آمده بر اساس نرم‌افزار MINITAB به میزان 8/1 گرم برای هر گلدان)، کود زیستی 2 برابر توصیه، کود شیمیایی (50%) + کود زیستی، کود شیمیایی فسفره (25%)+ کود زیستی و شاهد (بدون کود) در 3 تکرار اجرا گردید. در پایان فصل رشد، شاخص‌های رشد، عملکرد گیاه و سایر صفات مورد نظر اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد بیش‌ترین ارتفاع اندام هوایی (9/130 سانتی‌متر) در تیمار کود زیستی دو برابر توصیه، بیش‌ترین میزان شاخص قطر ساقه (63/7 سانتی‌متر) در تیمار تلفیقی 50 درصد کود شیمیایی و کود زیستی و بیش‌ترین وزن خشک گیاه در تیمار کود زیستی برابر توصیه (7/4 گرم در گلدان) بود. همچنین اثر تیمارهای کودی بر میزان نیتروژن کل گیاه (p<0.05)، غلظت فسفر (p<0.001)، و نیز غلظت پتاسیم (p<0.01) معنی‌دار بود. بیشترین میزان جذب عنصر روی و منگنز در تیمار کود شیمیایی فسفره و کود زیستی برابر توصیه به ترتیب 75/2 و 2/2 برابر نسبت به تیمار شاهد بالاتر بود. اثر منابع کودی بر میزان تنفس پایه در سطح (p<0.001) و بر کربن زیست توده میکروبی در سطح (p<0.05) معنی‌دار بود. در بیشتر صفات مورد اندازه‌گیری اختلاف معنی‌داری مابین تیمارهای کودی شیمیایی فسفره و کود زیستی وجود نداشت. لذا می‌توان بیان داشت که کودهای میکروبی فسفره از قابلیت بالقوه‌ای در جهت افزایش شاخص‌های رشدی گیاهان برخوردارند.