مروری بر روش های تفسیر نتایج تجزیه گیاه و معرفی روش طیف سنجی

نویسندگان

1 دانشگاه ارومیه

2 گروه علوم خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه

doi
10.30466/asr.2025.55539.1859
چکیده

افزایش عملکرد و بهبود کیفیت محصول‌های‌ کشاورزی نقش مهمی در امنیت غذایی کشور دارد. ارزیابی حاصلخیزی خاک و توصیه کودی بهینه، نیازمند تشخیص وضعیت تغذیه‌ای گیاهان است. در این میان تجزیه برگ و تفسیر نتایج آن، روش مناسبی برای تعیین تعادل تغذیه‌ای باغات و مزارع کشاورزی است. روش‌های مختلفی برای تفسیر نتایج تجزیه برگ وجود دارد که این مقاله به بررسی برخی از این روش‌ها شامل روش سطح بحرانی (CL)، روش تلفیقی تشخیص و توصیه (DRIS)، روش انحراف از حد بهینه (DOP)، روش تشخیص ترکیبی عنصر‌های غذایی (CND) و معرفی روش تصویربرداری و طیف‌سنجی، پرداخته است. نتایج بررسی‌ها نشان داد هر یک از این روش‌ها دارای مزایا و معایبی هستند. اگر چه روش DRIS کمبودهای روش CL را برطرف می‌کند ولی روش DOP مدل ساده و آسان‌تری در مقایسه با روش جامع DRIS در تفسیر نتایج تجزیه برگی است. روش CND نیز به دلیل لحاظ نمودن اثرهای متقابل کلیه عنصرها جامعیت بیشتری نسبت به روش‌های دیگر دارد. با پیشرفت تکنولوژی، روش تصویربرداری و طیف‌سنجی با نور مرئی و مادون قرمز نزدیک (Vis-NIR) برای تعیین وضعیت تغذیه‌ای گیاهان و جلوگیری از کاهش عملکرد محصول مورد استفاده قرار گرفته است. این روش به‌دلیل عدم نیاز به تجزیه شیمیایی، ارزان، سریع و غیرمخرب بوده و در مساحت‌های بزرگ و مدیریت‌های کلان کاربرد دارد. به‌طور کلی انتخاب روش مناسب برای تعیین وضعیت تغذیه‌ای گیاهان زراعی و باغات، علاوه بر افزایش کارایی کودهای مصرفی و بهبود عملکرد محصول‌های کشاورزی، می‌تواند به امنیت غذایی کمک نماید.