فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

باکتری‌های حل‌کننده فسفات با راهکارهای مختلف در بهبود فراهمی فسفر در خاک‌های آهکی مؤثرند. هدف از این پژوهش بررسی تأثیر مایه‌زنی باکتری‌های حل کننده فسفر بر فعالیت میکروبی، فراهمی و توزیع شکل‌های معدنی فسفر در یک خاک آهکی تحت کشت نیشکر در سن بازرویی دوم بود. بدین منظور، این پژوهش در یک مزرعه تحقیقاتی (واریته CP73-21) در کشت و صنعت دعبل خزاعی خوزستان انجام شد. آزمایش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تیمار 1- شاهد (C)، 2- مایه‌زنی باکتری Enterobacter cloacae R33 (B33) و 3- مایه‌زنی ترکیبی باکتری­ها (سه سویه Enterobacter cloacae R33،Staphylococcus hominis 9E و Brevundimonas sp.) (Bmix) و در سه تکرار انجام شدند. باکتری­های حل‌کننده فسفات به‌روش اسپری کردن خاک اعمال شدند. سه ماه پس از اعمال تیمارها تنفس میکروبی پایه، کربن زیست­توده میکروبی، فسفر قابل دسترس خاک و شکل­های شیمیایی فسفر در خاک اندازه­گیری شدند. نتایج نشان داد کاربرد باکتری‌های حل‌کننده فسفات سبب افزایش معنی‌دار تنفس میکروبی، کربن زیست‌توده میکروبی و فسفر قابل دسترس خاک شد. در تیمارهای B33 و Bmix غلظت فسفر قابل دسترس خاک به­ترتیب 5/52 و 6/24 درصد بیش‌تر از تیمار شاهد بود. مایه‌زنی تیمار B33 سبب افزایش معنی‌دار غلظت شکل‌های Ca2-P و Ca8-P و کاهش معنی‌دار غلظت شکل‌های Al-P و Ca10-P در خاک شد. فراوانی نسبی شکل‌های معدنی فسفر در خاک، در تیمار شاهد، بدین ترتیب بود: Ca10-P > Ca8-P > Fe-P> Al-P > Ca2-P. در حالی­که در تیمار B33 این روند بدین ترتیب بود: Ca8-P > Ca10-P > Fe-P > Ca2-P > Al-P. نتایج نشان داد تیمار B33 در افزایش فراهمی فسفر در خاک مؤثرتر از تیمار Bmix بود. به‌طور کلی، نتایج این پژوهش نشان داد مایه‌زنی باکتری Enterobacter cloacae R33 می‌تواند با تبدیل شکل‌های با فراهمی کم فسفر به شکل‌های با فراهمی بیش‌تر در افزایش فراهمی فسفر در خاک مؤثر باشد.