فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ارزیابی پایداری زیست‌محیطی نشان‌دهندة مجموعه‌اقداماتی است که اطلاعات مفیدی را دربارة تأثیرات محیط‌زیست بر انسان و بالعکس فراهم می‌آورد. ارزیابی پایداری زیست‌محیطی شهرها برای دستیابی به یک برنامه‌ریزی شهری مناسب و در عین حال همگام با متغیرهای محیط طبیعی ضروری به نظر می‌رسد. با توجه به نقش و اهمیت محیط‌زیست در زندگی شهروندان و وجود مشکلات زیست‌محیطی در شهر زاهدان، پژوهش حاضر برای ارزیابی پایداری زیست‌محیطی این شهر در مقایسه با دیگر شهرهای استان انجام شده است.این پژوهش به‌لحاظ هدف، کاربردی و ازنظر ماهیت و روش، توصیفی‌تحلیلی است. جامعة آماری پژوهش، مسئولان، خبرگان و کارشناسان مرتبط با موضوع در شهرهای برگزیدة استان است. به این منظور شهرهای با بیش از 50 هزار نفر جمعیت (زابل، سراوان، ایرانشهر، چابهار و زاهدان) انتخاب شدند. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از مدل متاسوات استفاده شد. استفاده از مدل سوات نشان می‌دهد این مدل علاوه بر مبتنی‌بودن بر الهامات ذهنی، به دلیل اجتناب از کمی‌سازی، قدرت پیش‌بینی ندارد؛ بنابراین در این پژوهش از متاسوات به دلیل رفع معایب مدل سوات استفاده شد. بر این اساس منابع و توانایی‌ها و عوامل کلان محیطی شهر زاهدان برای تدوین راهبرد توسعه با مدل و نرم‌افزار Meta-SWOT نسبت به شهرهای قابل مقایسه سنجیده شد.نتایج به‌دست‌آمده از پایداری زیست‌محیطی نشان می‌دهد شهر زاهدان در تولید مواد زائد رتبة نخست را به خود اختصاص داده است؛ همچنین به‌لحاظ عوامل کلان محیطی که می‌باید توجه خاصی به آنها شود، توسعة بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر و کاهش و به حداقل رساندن مصرف انرژی‌های فسیلی در اولویت است. ازجمله عواملی که در رتبه‌های بعدی قرار دارند، بهبود قوانین بالادستی برای پایداری زیست‌محیطی، افزایش اعتبارات برای پاک‌سازی محیط و بهینه‌سازی مدیریت پسماند و بازیافت زباله است.