غلظتهای کل و قابل عصارهگیری برخی فلزات سنگین در کاربریهای مختلف (مطالعه موردی: زنجانرود، میانه و طارم)
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشگاه زنجان
2 دانشگاه زنجان گروه علوم خاک
3 دانشگاه زنجان
4 دانشگاه زنجان گروه علوم خاک
doi
10.30466/asr.2025.55808.1867چکیده
چکیدهکاربری اراضی تأثیر مهمی در غلظت و توزیع عناصر سنگین در خاک دارد. این مطالعه با هدف تعیین غلظت کل و قابل عصارهگیری با DTPA عناصر سرب، روی، مس و نیکل در کاربریهای اراضی مختلف (زراعی، مرتع، شالیزار، باغ) و مناطق جغرافیایی منتخب (دشت زنجانرود، میانه و طارم) با تأکید بر تغییرات عمقی آنها انجام گرفت. نتایج نشان داد که هر یک از کاربریهای اراضی تأثیر متفاوتی بر غلظت کل و قابل عصارهگیری عناصر دارند. همچنین، میزان غلظت عناصر در مناطق جغرافیایی مختلف متفاوت بود. بالاترین غلظت سرب، روی و مس در تمام کاربریها مربوط به عمق 20-0 سانتیمتری بود که با افزایش عمق از غلظت آن کاسته شد. در حالی که روند تغییرات عمقی نیکل کل متفاوتتر از سایر عناصر بود و بالاترین غلظت مربوط به عمق 60-40 سانتیمتر مشاهده شد. غلظت قابل عصارهگیری همه عناصر در عمق اول بیشتر بود و در عمقهای پایینتر از غلظت آنها کاسته شد. با توجه به نتایج حاصل و بررسی منابع مختلف، به نظر میرسد منابع ورودی عناصر سرب، روی و مس باهم مشترک بوده و بیشتر متأثر از فعالیتهای انسانی میباشند در حالی که نیکل تحت تاثیر مواد مادری و شرایط طبیعی زمین میباشد