غلظت‌های کل و قابل عصاره‌گیری برخی فلزات سنگین در کاربری‌های مختلف (مطالعه موردی: زنجان‌رود، میانه و طارم)

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه زنجان

2 دانشگاه زنجان گروه علوم خاک

3 دانشگاه زنجان

4 دانشگاه زنجان گروه علوم خاک

doi
10.30466/asr.2025.55808.1867
چکیده

چکیدهکاربری­ اراضی تأثیر مهمی در غلظت و توزیع عناصر سنگین در خاک دارد. این مطالعه با هدف تعیین غلظت کل و قابل عصاره‌گیری با DTPA عناصر سرب، روی، مس و نیکل در کاربری­های اراضی مختلف (زراعی، مرتع، شالیزار، باغ) و مناطق جغرافیایی منتخب (دشت زنجان­رود، میانه و طارم) با تأکید بر تغییرات عمقی آنها انجام گرفت. نتایج نشان داد که هر یک از کاربری­های اراضی تأثیر متفاوتی بر غلظت کل و قابل عصاره‌گیری عناصر دارند. همچنین، میزان غلظت عناصر در مناطق جغرافیایی مختلف متفاوت بود. بالاترین غلظت سرب، روی و مس در تمام کاربری­ها مربوط به عمق 20-0 سانتی­متری بود که با افزایش عمق از غلظت آن کاسته شد. در حالی که روند تغییرات عمقی نیکل کل متفاوت­تر از سایر عناصر بود و بالاترین غلظت مربوط به عمق 60-40 سانتی­متر مشاهده شد. غلظت قابل عصاره‌گیری همه عناصر در عمق اول بیشتر بود و در عمق­های پایین­تر از غلظت آنها کاسته شد. با توجه به نتایج حاصل و بررسی منابع مختلف، به نظر می­رسد منابع ورودی عناصر سرب، روی و مس باهم مشترک بوده و بیشتر متأثر از فعالیت­های انسانی می‌باشند در حالی که نیکل تحت تاثیر مواد مادری و شرایط طبیعی زمین می­باشد

کلیدواژه‌ها