موقعیت بهینه پرده آب بند و کف بند در کاهش فاکتورهای نشت در پی سدهای انحرافی

نویسندگان

1 سازه‌های آبی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود

2 گروه آب و خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی شاهرود

3 استادیار گروه آب و خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود

4 گروه آب و خاک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران،

doi
10.22125/iwe.2020.110074
چکیده

نشت آب از پی سدهای انحرافی و اهمیت کنترل آن، همواره مورد توجه محققین بوده است. در این تحقیق به بررسی آزمایشگاهی، عددی و تحلیلی نشت آب و راه­های کنترل آن پرداخته شده است. نتایج نشان داد که استفاده از کف­بند و پرده آب بند تاثیر زیادی در کاهش دبی نشت داشته، به طوری­که برای مدل کف­بند با دو پرده آب­بند، به­ ازای هد بالادست 47 سانتی­متر، مقدار دبی نشت 60% کاهش نشان داد و وقوع پدیده جوشش را به تاخیر انداخت. بررسی­ها نشان داد که دبی خروجی با عمق آب بالادست رابطه خطی داشت. استفاده از یک پرده آب­بند در پی سد نیز بهترین عملکرد را در کاهش نیروی زیرفشار از خود نشان داد که حدود 22% آن را کاهش داد. همچنین کاربرد دو پرده آب­بند و کف­بند علاوه بر کنترل پدیده جوشش، مقدار گردیان خروجی را به ازای هد بالادست 75 سانتی­متر تا 763/0 کاهش داد. اعمال مدل کف بند و پرده آب­بند به لحاظ اقتصادی جایگزین مناسبی برای مدل کف­بند و دو پرده آب­بند می باشد. مدل عددی نیز مطابقت قابل قبولی با مدل آزمایشگاهی در شبیه سازی گرادیان خروجی، نیروی زیرفشار و دبی نشت داشت به­طوری­که در تمام مدل­ها مقدار خطا کمتر از 5% بود. با نزدیک­تر شدن پرده آب­بند به مرکز کف بند، شکل خط جریان در زیر کف بند همگن­تر شد که نتیجه آن تغییرات یکنواخت پتانسیل در زیر کف­بند می­باشد. همچنین نتایج موجود با مدل­های تحلیلی مختلف مقایسه شد و تئوری خوسلا بیشترین مشابهت را با نتایج آزمایشگاهی و عددی نشان داد.