تأثیر اصلاح با پراکسید هیدروژن بر برخی ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی زغال‌زیستی باگاس نیشکر و نخل خرما

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

2 گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 دانشیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، اهواز ایران

4 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

5 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

doi
10.30466/asr.2025.55213.1843
چکیده

با اصلاح ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی زغال زیستی می‌توان کارایی آن را در کشاورزی بهبود بخشید. به منظور بررسی تأثیر اصلاح زغال‌زیستی با پراکسیدهیدروژن بر برخی ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی آن‌ها آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با آرایش فاکتوریل در سه تکرار انجام شد.  فاکتورهای آزمایشی شامل زغال زیستی باگاس نیشکر و نخل خرما اصلاح‌شده با پراکسید هیدروژن و اصلاح‌نشده بودند. نتایج نشان داد که اصلاح زغال‌زیستی سبب افزایش ظرفیت تبادل کاتیونی، ظرفیت نگهداشت آب، گروه‌های عاملی (دارای اکسیژن)، درصد رطوبت، درصد اکسیژن، درصد هیدروژن، کاهش غلظت کل عناصر غذایی مورد بررسی، درصد نیتروژن کل، درصد گوگرد کل، درصد خاکستر، مقدار EC، pH، درصد پایداری کربن (کربن تثبیت‌شده)، سطح ویژه، مواد فرار و درصد کربن، افزایش نسبت‌های اتمی مورد بررسی (اکسیژن به کربن، نیتروژن به کربن در تیمار زغال‌زیستی نخل خرما و هیدروژن به کربن، کاهش چگالی ظاهری در تمام تیمارها و نسبت عنصری نیتروژن به کربن در تیمار زغال‌زیستی باگاس نیشکر اصلاح‌شده را به دنبال داشت. همچنین تصاویر میکروسکوپ الکترونی هم نشان داد که اصلاح سبب بهبود کیفیت زغال‌های زیستی از نظر منافذ و تخلخل شده است که زغال زیستی باگاس نیشکر اصلاح‌شده بهترین نتایج را در بین تیمارها داشت. بیش‌ترین مقدار بهبود ویژگی‌ها مربوط به تیمار زغال‌زیستی باگاس نیشکر اصلاح‌شده بود که این تیمار به‌عنوان بهترین تیمار پیشنهاد می‌گردد. با توجّه به نتایج می‌توان نتیجه گرفت که اصلاح زغال‌زیستی با پراکسید هیدروژن سبب بهبود کیفیت زغال‌زیستی شده و توانایی تأثیرگذاری بهتری را بر فرایندهای موجود در محیط‌زیست و کشاورزی و همچنین خاک و بحث مدیریت آلودگی زیست‌محیطی توسط آن فراهم می‌سازد. اساساً این مطالعه بینشی در مورد آماده‌سازی زغال‌های زیستی جهت فرایندهای زیست‌پالایی ارائه می‌دهد.