فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گوجه فرنگی (Solanum lycopersicum L.) یکی مهم‌ترین و اقتصادی‌ترین محصولات صنعت گلخانه می‌باشد که کشت آن به شدت تحت تأثیر عوامل مختلف محیطی، فیزیولوژیکی و زراعی از جمله حاصلخیزی خاک، در دسترس بودن آب و استفاده از مواد شیمیایی قرار دارد. در سال‌های اخیر، محققان به جایگزین‌های پایدار و سازگار با محیط زیست برای بهبود بهره‌وری کشاورزی و کیفیت محصول روی آورده‌اند. یکی از این جایگزین‌ها استفاده از عصاره جلبک دریایی و ریز مغذی‌هایی مانند نیکل به عنوان یک محرک زیستی است. از این رو در این پژوهش اثر محلولپاشی عصاره جلبک دریایی (چهار سطح: 1، 5/1، 2 میلی لیتر در لیتر و شاهد)  و کودآبیاری نیکل (چهار سطح: 156/0، 234/0، 312/0 میلی گرم در لیتر و شاهد) روی گوجه فرنگی بررسی شد. نتایج حاصل از تجزیه واریانس داده‌ها نشان داد که محلولپاشی عصاره جلبک دریایی و کود آبیاری نیکل تأثیر معنی داری روی تمامی صفات رشدی و عملکردی، بیوشیمیایی، آنتی اکسیدانی و کیفیت میوه داشت. نتایج مقایسه میانگین داده‌ها نشان داد که محلول­پاشی عصاره جلبک دریایی و نیکل به­طور معنی­داری باعث افزایش خصوصیات رشدی و عملکردی گوجه فرنگی (وزن اندام رویشی، وزن ریشه و صفات عملکردی میوه) شد.  بیشترین مقدار صفات بیوشیمیایی همانند فنل کل (46/58 میلیگرم بر گرم وزن خشک)، فلاونوئید کل (71/41 میلیگرم بر گرم وزن خشک)، آنتوسیانین (08/75 میکرو‎گرم بر گرم وزن خشک) و فعالیت آنتی اکسیدانی (50/82 درصد) در تیمار نیکل با غلظت 312/0 میلی­گرم در لیتر و عصاره جلبک دریایی با غلظت 2 میلی لیتر در لیتر مشاهده شد. مقدار رنگیزه‌های کارتنوئیدی همانند لیکوپن (/16 میلی‎گرم بر گرم وزن تر) و بتاکارتن (81/5 میلی‎گرم بر گرم وزن تر) در تیمارهایی که غلظت جلبک دریایی و نیکل بیشتر بود، افزایش یافت. همچنین با افزایش مقدار عصاره جلبک دریایی و نیکل مقدار عناصر غذایی نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم و منیزیوم افزایش پیدا کرد. بنابراین استفاده از محرک‌های زیستی عصاره جلبک دریایی و ریزمغذی نیکل می‌تواند روشی موثر در بهبود کمیت و کیفیت گوجه فرنگی و همچنین حفظ محیط زیست و افزایش امنیت غذایی بدلیل کاهش مصرف کودهای شیمیایی باشد.