فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

منابع آب زیرزمینی در ایران به ویژه در دشت­های کویری استان خراسان جنوبی به دلیل خشکسالی، افزایش تعداد چاه­های کشاورزی و برداشت بی­رویه از منابع آب زیرزمینی وضعیت مطلوبی ندارند و با خطر تخریب و افت دائم سطح آب مواجه­اند. هدف اصلی این پژوهش، بررسی عوامل مؤثر بر روند افت تراز آب زیرزمینی در دشت سرایان (ممنوعه بحرانی)، واقع در استان خراسان جنوبی بوده است. در این پژوهش تلاش شده است تا با استفاده از روش­های پایش خشکسالی SPI و GRI و میانگین متحرک، اثر بارندگی و خشکسالی افت تراز آب زیرزمینی دشت سرایان بررسی شود. همچنین با استفاده از نرم افزار Arc GIS نقشه­های هم­افت و هم­عمق برای سال­های قبل و بعد از نصب کنتور هوشمند چاه­های پیزومتری دشت رسم گردید. نتایج نشان از این دارد که در بازه زمانی 4 ساله بعد از نصب کنتور هوشمند نسبت به بازه زمانی 4 ساله قبل از نصب کنتور هوشمند، روند میزان افت حجم آبخوان به اندازه 36/14 درصد کاهش یافته است. هیدروگراف تراز آب زیرزمینی نیز نشان داد در طی 23 سال به میزان 25 متر سطح آب کاهش یافته است. مهم­ترین عوامل مؤثر بر افت آب زیرزمینی در دشت سرایان بر برداشت بی­رویه از آب زیرزمینی، تأثیر خشکسالی­های متوالی و در نتیجه کاهش تغذیه آبخوان تعیین گردید.