اثر محلول‌پاشی سیلیکات پتاسیم و عصاره جلبک دریایی بر عملکرد و غلظت عناصر سیلیس و پتاسیم در برنج (Oryza sativa L.)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا گروه علوم خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان و مدیر عامل شرکت کیا کوپا روجا شمال

2 فارغ التحصیل دکترا گروه علوم خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

4 دانشیار گروه علوم خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

5 استادیار گروه علوم خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

doi
10.30466/asr.2025.55865.1871
چکیده

برنج پس از گندم دومین محصول پرمصرف در کشور به شمار می‌آید. محلول­پاشی روشی موثر برای بهبود رشد و عملکرد گیاهان زراعی است که منجر به جذب و انتقال سریع عناصر غذایی از برگ به اندام‌های مختلف می‌شود. به­منظور بررسی اثر کاربرد محلول‌پاشی سیلیکات پتاسیم و عصاره جلبک دریایی بر عملکرد، اجزای عملکرد و غلظت سیلیس و پتاسیم در گیاه برنج، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار به­صورت مزرعه‌ای اجرا گردید. تیمارهای آزمایش شامل محلول‌پاشی سیلیکات پتاسیم در سه سطح (0، 1 و 2 لیتر در هکتار) در مراحل حداکثر پنجه‌زنی و شروع تشکیل خوشه اولیه و محلول‌پاشی عصاره جلبک دریایی در سه سطح (0، 1 و 2 لیتر در هکتار) در مراحل استقرار نشاء، ریشه‌دهی و شروع پنجه‌زنی بود. بر اساس نتایج تجزیه واریانس، اثر تیمارها بر تمامی ویژگی­های مورد بررسی، بجز ارتفاع، طول خوشه، طول ساقه و تعداد دانه‌های پوک، معنی‌دار بود. نتایج نشان داد که بیشترین مقدار عملکرد شلتوک با میانگین 98/5352 کیلوگرم در هکتار، تعداد کل دانه در خوشه با میانگین 45/112 و وزن هزار دانه با میانگین 65/22 گرم مربوط به تیمار محلول­پاشی با 2 لیتر در هکتار سیلیکات پتاسیم و عصاره جلبک دریایی و کمترین مقادیر مربوط به تیمار شاهد بود. با افزایش غلظت تیمارها، غلظت پتاسیم و سیلسیم دانه گیاه برنج افزایش یافت به نحوی که بیشترین مقدار آن به­ترتیب با میانگین 533/0 میلی‌گرم بر کیلوگرم و 30/1 درصد از تیمار محلول‌پاشی غلظت 2 لیتر در هکتار سیلیکات پتاسیم و عصاره جلبک دریایی بدست آمد. نتایج حاکی از آن است که مصرف توأم سیلیکات پتاسیم و عصاره جلبک دریایی اثر مطلوب‌تری بر پارامترهای رشد دارد. به‌طور کلی، محلول‌پاشی سیلیکات پتاسیم و عصاره جلبک دریایی برای حصول حداکثر عملکرد و افزایش غلظت پتاسیم و سیلیسیم در گیاه برنج قابل توصیه می‌باشد