فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ارزیابی وضعیت حاصلخیزی خاک به ویژه از نظر عناصر غذایی پرمصرف نیتروژن، فسفر و پتاسیم و ویژگی­های شیمیایی خاک نقش بسیار مهمی در مدیریت مصرف کود و در نتیجه تولید محصول با کمیت و کیفیت بالا، حفظ محیط‌زیست و کشاورزی پایدار دارد. این پژوهش، با هدف ارزیابی وضعیت عرضه عناصر غذایی پرمصرف (NPK) و خصوصیات شیمیایی و تهیه نقشه پراکنش آن­ها در خاک‌های منطقه ایوریق اردبیل انجام شد. به این منظور، تعداد 100 نمونه خاک از زمین‌های کشاورزی روستای ایوریق به صورت تصادفی از عمق cm30-0 تهیه و مختصات جغرافیایی نمونه‌ها با GPS ثبت گردید. پس از هوا خشک و عبور دادن از الک، ویژگی­های شیمیایی مهم خاک مانند pH و هدایت الکتریکی در عصاره 1:5 آّب مقطر به خاک، فسفر و کاتیون‌های قابل استفاده گیاه و کربن آلی اندازه‌گیری و میزان نیتروژن کل از روی کربن آلی محاسبه گردید. نتایج نشان داد که میزان کربن آلی و فسفر قابل استفاده گیاه به ترتیب در 76 و 71 درصد از خاک‌ها کمتر از 1 درصد و 15 میلی‌گرم در کیلوگرم بود. این امر نشان می‌دهد که از نظر کربن­ آلی و فسفر قابل استفاده گیاه، خاک‌های منطقه وضعیت مطلوبی ندارد. میزان هدایت الکتریکی زیر dS m-1 4 بوده و  pHخاک نیز محدودیتی ایجاد نمی‌کند. میزان سدیم، کلسیم، منیزیم و پتاسیم قابل استفاده گیاه در محدوده حد بهینه قرار داشتند اما نسبت سدیم به پتاسیم قابل استفاده گیاه 82/0 است که نزدیک 1 می‌باشد. میزان نیتروژن در 72 درصد نمونه­ها در وضعیت بسیار پایین و در 28 درصد نیز در وضعیت پایین قرار داشت. با توجه به اطلاعات به دست آمده و نظر به کمبود مواد آلی و عناصر فسفر و نیتروژن در اکثریت خاک­های منطقه،­ پیشنهاد می­شود کودهای آلی و شیمیایی حاوی نیتروژن و فسفر بر اساس آزمون خاک برای رفع کمبود و تولید پایدار مصرف شود.