تأثیر کاربرد نیتریکاکسید بر برخی ویژگیهای مورفوفیزیولوژیک و جذب عناصر غذایی پایه سیب M7 در شرایط تنش کمبود آهن
نویسندگان
1 دانشگاه ارومیه
2 دانشگاه ارومیه
3 گروه باغبانی دانشگاه تبریز
4 هیات علمی دانشگاه
5 دانشگاه ارومیه
doi
10.30466/asr.2025.55245.1845چکیده
این پژوهش به بررسی اثر کاربرد سدیمنیتروپروساید (SNP) بهعنوان آزادکنندهی نیتریکاکسید (NO) در شرایط کمبود آهن مستقیم و غیرمستقیم (ناشی از بیکربناتپتاسیم) بر برخی فاکتورهای رشدی، فیزیولوژیک و عناصر غذایی پرمصرف و کممصرف در پایه سیب M7 در محیط کشت هیدروپونیک پرداختهاست. آزمایش بهصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با دو فاکتور، سدیمنیتروپروساید در چهار سطح (0، 50، 100 و 200 میکرومولار) و تیمار آهن در پنج سطح شامل: شاهد (90 μM FeNaEDTA, pH6, Control)، کمبود آهن مستقیم شامل: (45 μM FeNaEDTA, pH6) و (2 μM FeNaEDTA, pH6) و کمبود آهن غیرمستقیم ناشی از بیکربناتپتاسیم شامل: (90 μM FeNaEDTA+ pH7) و (90 μM FeNaEDTA+ pH8) و با سه تکرار انجام شد. نتایج نشان داد که کمبود آهن چه بهصورت مستقیم و چه غیرمستقیم، سبب کاهش معنیداری در وزن تر و خشک برگ و ریشه و شاخص سبزینگی و افزایش در درجهی زردی برگ شد. غلظت 200 میکرومولار SNP سبب افزایش معنیدار 64/80، 95/47، 80/69 و 85/97 درصدی شاخص سبزینگی به ترتیب در تیمارهای (Fe 2μM)، (Fe 45μM)، (Fe 90μM+ pH7) و (Fe 90μM+ pH8) نسبت به تیمارهایی که مشابه آنها بودند و فقط SNP دریافت نکردهبودند (SNP = 0) شد بهطوریکه با تیمار شاهد (Control, SNP = 0 ) تفاوت معنیداری نداشتند. سدیمنیتروپروساید سبب افزایش قابلتوجهی در آهن کل برگ و ریشه شد و غلظت 200 میکرومولار آن سبب افزایش 2/3، 2/3، 7/1و 9/1 برابری در آهن کل برگ به ترتیب در تیمارهای (Fe 2μM)، (Fe 45μM)، (Fe 90μM+ pH7)، (Fe 90μM+ pH8) نسبت به تیمارهای مشابه آنها ولی فاقد SNP (SNP = 0) شد. سدیمنیتروپروساید سبب افزایش غلظت نیتروژن، کلسیم، منیزیم، روی و منگنز در برگ و ریشه شد. یافتههای این پژوهش، نقش مثبت سدیمنیتروپروساید را بر شاخصهای فیزیولوژیکی و جذب عناصر غذایی در پایه سیب M7 در شرایط تنش کمبود آهن به اثبات رساند.