فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پالایش خاک­های آلوده به فلزات سنگین به وسیله گیاهان یکی از روش­های کم­هزینه و دوست‌دار محیط‌زیست می‌باشد. در بسیاری از موارد برای افزایش کارایی استخراج گیاهی فلزات سنگین از میکروارگانیسم‌های مفید خاک‌زی استفاده می‌شود. در این پژوهش تعداد 15 باکتری‌ مقاوم به آرسنیک از ریزوسفر شش گیاه بومی اطراف معدن مس سرچشمه رفسنجان جداسازی شدند. بر اساس آزمون حداقل غلظت بازدارنده آرسنیک، همه‌ی جدایه‌ها در غلظت 150 میلی‌گرم بر لیتر از خود مقاومت نشان دادند و حدود 70 درصد از جدایه‌ها در غلظت 500 میلی‌گرم بر لیتر آرسنیک توانایی رشد داشتند. در بین جدایه‏های مقاوم به آرسنیک تعداد هشت جدایه توانایی تولید سیدروفور در محیط CAS-‌آگار و پنج جدایه توانایی تولید هیدروژن سیانید را داشتند. .همه‌ی جدایه‌ها توانایی تولید اکسین و حل‌کنندگی ترکیبات نامحلول فسفر در محیط مایع را داشتند. به منظور ارزیابی تأثیر جدایه‏ها بر جذب آرسنیک توسط گیاه، سه جدایه مقاوم به آرسنیک و دارای صفات محرک رشد انتخاب و در یک آزمایش گلخانه‏ای به‌صورت فاکتوریل و بر پایه طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار مورد استفاده قرار گرفتند. فاکتورهای مورد آزمایش شامل نوع گیاه در سه سطح (آفتاب‌گردان، ذرت و کدو) و باکتری در چهار سطح (عدم تلقیح باکتری، تلقیح با جدایه‌های BH6، BH9 و BH10) بودند. نتایج کشت گلخانه‏ای نشان داد که بیش‌ترین جذب آرسنیک به مقدار 8/77 میکروگرم در گلدان از برهمکنش جدایه BH9 با گیاه کدو بدست آمد که در مقایسه با شاهد همان گیاه باعث افزایش معنی‌دار جذب آرسنیک در اندام‌هوایی به میزان1/62 درصد شد. همچنین بالاترین فاکتور انتقال آرسنیک نیز از برهمکنش جدایه BH9 و گیاه کدو (825/0) حاصل شد که از نظر آماری اختلاف معنی‌داری با سایر تیمارها داشت. به‌طور کلی گیاهان کدو و ذرت با تولید زیست‌توده بیش‌تر در مقایسه با آفتابگردان نقش مؤثرتری در استخراج آرسنیک از خاک داشتند و جدایه BH9 کارآمدترین جدایه در بین جدایه‌ها بود.