فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیشرفت سریع روش‌های کشاورزی منجر به کاهش قابل توجهی در سطح پتاسیم قابل دسترس در خاک شده است. این کاهش، همراه با افزایش سالانه قیمت‌ کودهای شیمیایی پتاسیمی و استفاده نادرست از آن­ها، چالش‌های جدی برای کشاورزی پایدار ایجاد می‌کند. علاوه بر این، اثرات مخرب این کودها بر محیط زیست، نیاز فوری به رویکردهای جایگزین را بیشتر نمایان می‌سازد. یکی از راه‌حل‌های امیدوارکننده، استفاده از پتاسیم بومی موجود در خاک است. در این راستا، بهره‌گیری از قابلیت سویه‌های میکروبی مؤثر در انحلال اشکال غیرقابل تبادل پتاسیم (K) می‌تواند نقش مهمی در بهبود باروری خاک و ترویج شیوه‌های کشاورزی پایدار ایفا کند. هدف این مطالعه ارزیابی پتانسیل میکروارگانیسم‌های حل‌کننده پتاسیم (KSMs) در انحلال و آزادسازی پتاسیم نامحلول خاک، قابلیت استفاده­ی سایر عناصر غذایی ضروری و شاخص‌های رشد گیاه ذرت (Zea mays L.) بود. در این تحقیق از طرح کاملاً تصادفی برای اجرای آزمایش استفاده شد. تیمارهای آزمایش شامل تلقیح میکروبی (تلقیح باکتری Pseudomonas fluorescens، تلقیح قارچ Aspergillus niger، شاهد مثبت (Cont+، بدون تلقیح با حضور پتاسیم) و شاهد منفی (Cont-، بدون تلقیح و بدون استفاده از پتاسیم)) بود. نتایج حاکی از تأثیر معنی­دار تلقیح میکروبی بر شاخص­های رشد گیاهی و غلظت عناصر غذایی در خاک، اندام­های هوایی و ریشه بود. بیشترین ارتفاع گیاه (5/54 سانتی­متر) و قطر ساقه (64/0 سانتی­متر) مربوط به شرایط تلقیح باکتریایی بود که نسبت به تیمار شاهد منفی، به­ترتیب 1/18 و 2/18 درصد افزایش داشت. وزن خشک اندام هوایی گیاه نیز در شرایط تلقیح باکتری به­ترتیب 8/1 و 4/1 برابر، و در شرایط تلقیح قارچی به­ترتیب 5/1 و 2/1 برابر در مقایسه با تیمارهای شاهد منفی و شاهد مثبت بیشتر بود. باکتری بیشترین تأثیر را بر مقدار پتاسیم محلول و فسفر قابل استفاده خاک داشت. به­طوری­که غلظت K محلول و فسفر قابل استفاده در شرایط تلقیح باکتریایی به­ترتیب 2/1 و 3/1 برابر نسبت به تیمار قارچی افزایش یافت. غلظت K تبادلی نیز در حضور باکتری و قارچ به­ترتیب 1/30 و 1/5 درصد نسبت به تیمار شاهد منفی افزایش داشت. به‌طورکلی می­توان نتیجه­گیری کرد که حضور میکروارگانیسم­های حل­کننده سیلیکات از طریق افزایش میزان رهاسازی پتاسیم از کانی­های پتاسیم­دار، ‌منجر به بهبود رشد گیاه می­شود.