بررسی نقش آبهای غیرمتعارف (بازچرخانی و نمکزدایی) در نواحی خشک با رویکرد مدیریت بهم پیوستۀ منابع آب
نویسندگان
1 گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران
2 گروه آب و سازه های هیدرولیکی، دانشکده عمران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران،
doi
10.22125/iwe.2020.107097چکیده
در این تحقیق، به مقولۀ برنامهریزی نیازهای آبی در نواحی خشک، به کمک منابع غیرمتعارف ( آبهای بازچرخانی و نمکزدایی) با رویکرد مدیریتبهمپیوستۀ منابعآب پرداخته شدهاست. برای ارزیابی نقش آبهای غیرمتعارف، یک جعبهابزار(toolbox) طراحی شده که شامل مدلسازی بهمپیوسته، کمّیسازی، سناریوهای منابع و مصارف و ابزار تصمیمسازی است. برای بررسیِ نقش آب غیرمتعارف در تخصیص یکپارچه منابع و مصارف، مدل ارزیابی و برنامهریزی منابع در این جعبهابزار به کار گرفتهشد؛ ابتدا شرایط موجود، در مدل شبیهسازی و واسنجی گردید. سپس سناریوهای منابع (متعارف و غیرمتعارف) و مصارف(شرب، کشاورزی و صنعت) برای پیشبینی در سال افق طرح مورد تحلیل قرار گرفت. از دیگر قابلیتهای جعبه ابزار، رتبهدهیِ مطلوبیتِ سناریوها از طریق ابزار تصمیمسازی چندمعیارۀچندشاخصه (MADM) است، که این امکان را به وجود آورده که علیرغم پیچیدگی عوامل موجود در تصمیمگیری، رابطۀ بین آنها به صورت سیستماتیک بررسی گردد. مطالعه، روی حوضۀ کاشان انجام گرفت که به دلیل استفادۀ بیرویه از منابع متعارف، با بحران مواجه است. نتایج نشان داد که امکان افزایش سطح زیرکشت، در اینگونه حوضهها وجود ندارد، امّا صنعت میتواند، به شرط استفاده از آبهای غیرمتعارف، تا حدّ معینی افزایش یابد؛ در این حالت، از میزان کمبود آب نیز نسبتاً کاسته میشود. گزینۀ انتقال آب از سایر حوضهها، در مقایسه با گزینۀ استفاده از آبهای غیرمتعارف، گزینۀ مناسبی نیست. نتایج مبین نقش برجستۀ آببازچرخانی برای صنعت، و آبنمکزداییشده برای شرب است. طبق این تحقیق، جعبهابزار به دلیل دربرگیری ابزارهای مناسب و قابل تعمیم، کمبودها را به صورت یکپارچه ارزیابی کرده و به سوی تصمیمگیری مناسبتر هدایت میکند.
