فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برای مدیریت و برنامه‌ریزی آبیاری، بررسی و اندازه‌گیری مداوم رطوبت خاک ضروری است.  یکی از ابزار‌های معمول در اندازه‌گیری رطوبت خاک بلوک‌گچی می‌باشد که به آسانی و سرعت مناسب انجام پذیر است. لیکن شوری خاک باعث ایجاد خطا در اندازه‌گیری رطوبت در بلوک‌گچی می‌گردد. در این تحقیق اثر شوری‌های مختلف آب آبیاری (1،2،6،10،18dS m-1) بر میزان تصحیح نتایج رطوبت قرائت بلوک‌گچی مدل 5910 به‌طور جداگانه در سه نوع بافت شن- لومی، لومی، لوم- رسی در دو تکرار در قالب طرح کاملا تصادفی و در گلدان بررسی گردید و توابع اصلاحی با استفاده از روش سطح پاسخ که تأثیر پارامترهای مؤثر بر مقدار تصحیح را مشخص می‌کند، برای هریک از بافت‌ها در شوری­های مختلف به‌دست آمد. نتایج نشان‌داد که در همه بافت‌ها، روش سطح پاسخ می‌تواند توابع اصلاحی برای تعیین مقدار اصلاح رطوبت  با دو متغیر مکش رطوبتی و شوری و سپس یا در نظر گرفتن عامل شوری، با احتمال خطای کم‌تر از 0001/0 برآورد نماید. دقت توابع اصلاحی در بافت لوم رسی، لوم شنی و لومی به میزان 2 درصد کاهش یافت. همچنین نتایج روش سطح پاسخ نشان داد که بهترین نوع مدل تصحیح شوری بر‌اساس متغیر‌ شوری و میزان مکش ماتریک خاک که از منحنی رطوبتی خاک تعیین شده بود،  مدل مکعبی با ضریب تبیین 96/0 برای خاک لومی است. ضریب تبیین این مدل برای بافت‌های لوم رسی و لوم شنی 94/0 حاصل شد. برای رسیدن به هدف کم‌ترین اصلاح رطوبتی در شرایط بیشینه شوری و مکش خاک در بافت‌های مختلف با روش سطح پاسخ، نتایج نشان‌داد که در بافت لوم-رسی، می‌توان کم‌ترین اصلاح رطوبتی به‌میزان  75/0(cm3 cm-3)  را در مکش 8 (bar) و شوری 18(dS m-1)، با بیشینه درجه‌ مقبولیت برابر 1، به‌دست آمد. همچنین درجه ‌مقبولیت برای خاک لومی و لوم- شنی به‌ترتیب برابر 96/0 و 95/0 محاسبه گردید.  نتایج نشان‌داد که  اصلاح رطوبتی در کلیه بافت‌ها، با افزایش میزان شوری خاک، افزایش ‌یافته و دقت توابع رطوبت اصلاح شده نیز افزایش می‌یابد. همچنین تغییرات توابع اصلاح رطوبتی نسبت به متغیر شوری به شکل سینوسی و نسبت به مکش ماتریک خاک به شکل تابع درجه دوم به‌دست آمد.