تأثیر افزودنیهای مختلف در فرایند کمپوستشدن ترکیبات آلی بر خصوصیات زیستی و هوموسیشدن کمپوست
نویسندگان
1 کارشناس ارشد بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
3 عضو هیات علمی گروه علوم و مهندسی خاک دانشگاه تبریز
doi
10.30466/asr.2024.121559چکیده
در این پژوهش اثر مصرف بیوچار، لئوناردیت و زغالسنگ بر برخی شاخصهای رسیدگی، هوموسیشدن، تنفس میکروبی و فعالیت آنزیمی در کمپوست مشترک کود دامی و مواد آلی جنگلی مطالعه شد. آزمایش به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار به مدت سه ماه در شرکت تولید کمپوست اجرا گردید. عامل اول شامل تیمار بیوچار (2 و 4 درصد)، لئوناردیت (2 و 4 درصد)، زغال سنگ (2 و 4 درصد وزنی) با مواد اولیه مخلوط شدند و عامل دوم زمان شامل هفته اول تا هفته 12 بود. در طول فرایند کمپوستشدن بطور هفتگی نمونهبرداری از توده کمپوست انجام شده و برخی شاخصهای زیستی و هوموسی شدن در کمپوست اندازهگیری شدند. نتایج نشان داد که تیمار لئوناردیت 2 درصد بالاترین دما (2/61 درجه سلسیوس) و بیشترین طول مدت زمان فاز ترموفیلی (18 روز) و درصد نیتروژن (11/2 درصد) را داشت. تیمار زغالسنگ در سطح 4 درصد باعث افزایش معنادار هدایت الکتریکی و تیمار بیوچار 4 درصد باعث افزایش کربن آلی (75/25 درصد) و نسبت C/N (8/15) در کمپوست نهایی شد. افزودن لئوناردیت باعث افزایش معنادار درصد اسید هیومیک و فولویک شد و بالاترین مقادیر شاخص هوموسیشدن را ایجاد کرد. مواد افزودنی مورد استفاده در این مطالعه بر شاخص جوانهزنی بذر تره تیزک اثر معناداری نداشتند. تیمار بیوچار دو و چهار درصد به ترتیب در افزایش فعالیت آنزیم اورهآز و فعالیت آنزیم فسفاتاز اثر معنادار داشتند ولی بر فعالیت آنزیم دهیدروژناز تفاوت معناداری با شاهد مشاهده نشد. نتایج این پژوهش نشان داد که استفاده از بیوچار و لئوناردیت بهتر از زغالسنگ در بهبود فعالیتهای آنزیمی و شاخصهای هوموسیشدن در فرآیند کمپوست شدن تأثیرگذار هستند.