تعیین واحدهای مدیریت حاصلخیزی خاک برای تولید گندم با استفاده از روشهای زمینآمار، آنالیز مؤلفههای اصلی و خوشهبندی فازی در زیرحوزه هنام (استان لرستان)
نویسندگان
1 عضو هیات علمی، موسسه تحقیقات خاک و اب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
2 استادیار، موسسه تحقیقات خاک و اب، سازمان تحقیقات، اموزش و ترویج کشاورزی
3 دانشیار ، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
4 استادیار، موسسه تحقیقات خاک و آب- سازمان تحقیقات ، اموزش و ترویج کشاورزی
5 دانشیار، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
6 پژوهشگر
doi
10.30466/asr.2024.121553چکیده
شناخت وضعیت حاصلخیزی خاک، امکان شناسایی مناطقی با مشکل کمبود یا سمیت عناصرغذایی خاک را فراهم نموده و در انتخاب واحدهای همگن مدیریتی مؤثر است. این پژوهش سعی دارد که نواحی مدیریت حاصلخیزی خاک در زیرحوزه هنام (استان لرستان) را تعیین کند. تعداد 164 نمونه خاک سطحی (30-0 سانتیمتر) از مزارع واقع در زیرحوزه هنام استان لرستان با مساحت حدود 14000 هکتار جمعآوری و ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک اندازهگیری شد. پس از تجزیه آماری، توزیع مکانی هر ویژگی مشخص و با کمک روش تحلیل مؤلفههای اصلی، ویژگیهای مهم خاک که بیشترین تأثیر را در حاصلخیزی خاک داشتند استخراج شدند. در نهایت با استفاده از روش خوشهبندی فازی نواحی مدیریت حاصلخیزی خاک تعیین شدند. دو ناحیه مدیریت حاصلخیزی در منطقه تفکیک شد که مقادیر کربناتها، پتاسیم، آهن، منگنز و روی در آنها با هم تفاوت معناداری داشتند. غلظت روی در ناحیه یک در محدوده متوسط و در ناحیه دو در محدوده کم قرار داشت. منگنز قابل استفاده خاک در ناحیه دو، کمتر از حد بهینه بود. کربن آلی خاک در هر دو ناحیه، با مقدار بهینه فاصله زیادی داشت که توان تولید خاکها را محدود میکند. لذا با توجه به بافت متوسط تا ریز خاکهای منطقه، اهمیت افزایش کربن آلی برای بهبود حاصلخیزی خاکها بیشتر نمایان میشود.