ارزیابی اثر تیامین بر دگرگونی های بافتی و استریولوژیک روده کوچک ناشی از نانوذره‌های اکسید مس در موش صحرایی

نویسندگان

1 گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

3 گروه علوم پایه ، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکد، ایران

doi
10.22034/jar.2025.8710.2009
چکیده

نانوذره های اکسید مس می‌توانند سبب از بین رفتن ساختار روده کوچک و کاهش کارکرد جذب مواد مغذی شوند. این پژوهش به بررسی اثر محافظتی تیامین بر ریخت شناسی و استریولوژی روده کوچک، ناشی از نانوذره های اکسید مس، می‌پردازد. 72 سر موش صحرایی نر بالغ ویستار در یک گروه کنترل و سه گروه درمانی نانوذره های اکسید مس با دوز ۲۰ میلی‌گرم/کیلوگرم ، تیامین با دوز ۳۰ میلی‌گرم/کیلوگرم و ترکیبی از تیامین و نانوذره های اکسید مس (۲۰ میلی‌گرم/کیلوگرم و ۳۰ میلی‌گرم/کیلوگرم) به روش تزریق تک دوز درون صفاقی، هر گروه با سه تکرار (6=n) دسته بندی شدند. در پایان دروه14 روزه، نمونه‌های دئودنوم، ژژنوم و ایلئوم با رنگ‌آمیزی H&E آماده و شاخص‌های ریخت شناسی و استریولوژی دربرگیرنده ارتفاع پرز، عمق کریپت، ارتفاع سلول‌های انتروسیت و هسته، ضخامت لایه‌ها و حجم نسبی اپیتلیوم بررسی شدند. نانوذره های اکسید مس سبب کاهش ارتفاع پرزها، ضخامت لایه‌های مخاط، زیرمخاط و ماهیچه، کاهش ارتفاع سلول‌های انتروسیت و هسته، کاهش حجم نسبی اپیتلیوم و افزایش و عمق کریپت گردید. گروه تیامین به تنهایی تفاوتی با گروه کنترل نشان نداد ولی تجویز همزمان آن با نانوذره های اکسید مس سبب کاهش دگرگونی های ناشی از نانوذره های اکسید مس و بهبود ارتفاع پرزها، ضخامت لایه‌ها، ارتفاع سلول‌ها و نسبت ارتفاع پرز به عمق کریپت و حجم اپیتلیوم شد. تیامین به دلیل ویژگی های پاد آماسی و پاد اکسیدانی نقش محافظتی در حفظ ساختار و کارکرد روده کوچک ناشی از نانوذره های اکسید مس دارد و می‌تواند اثرات زیان‌بار این نانوذره ها را کاهش دهد.