فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

استان آذربایجان غربی در شمال غربی‌ترین نقطه ایران با کشورهای آذربایجان، ترکیه و عراق همسایه است. در پژوهش حاضر سعی گردید برای نخستین بار فهرست جامع مهره‌داران خشکی‌زی استان آذربایجان غربی تهیه گردد. بدین منظور اطلاعات ثبت و گزارش گونه‌ها از منابع علمی داخلی و خارجی چاپ شده شامل مقالات، کتاب‌ها، فهرست‌ها، مشاهدات میدانی نویسندگان و اطلاعات سازمان حفاظت محیط زیست گردآوری شدند. نتایج نشان‌دهنده حضور 435 گونه مهره‌دار خشکی‌زی در استان آذربایجان غربی است که پرندگان (316 گونه) و پستانداران (66 گونه) به‌ترتیب متنوع‌ترین گروه‌ها بوده و خزندگان (46 گونه) و دوزیستان (7 گونه) در رتبه‌های بعدی قرار دارند. سه پستاندار شامل موش کشتزار دندان‌پهن شرقی (Apodemus mystacinus) ، وُل آلتای (Microtus obscurus) و وُل قزوین (M. qazvinensis)، و دو پرنده شامل کوکوی خالدار (Clamator glandarius) و چکچک کُردی (Oenanthe xanthoprymna) برای اولین بار توسط نویسندگان در استان ثبت شدند. فهرست کامل گونه‌ها شامل نام فارسی، نام علمی، وضعیت فهرست سُرخ جهانی، و رده‌بندی بصورت فایل ضمیمه ارائه شد. حدودا 12 درصد از مهره‌داران خشکی‌زی استان به نحوی با تهدیدات حفاظتی مواجه هستند. مطالعه حاضر به صورت اجمالی به تهدیدات تنوع زیستی در مقیاس منطقه‌ای، از جمله تغییرات اقلیمی، فعالیت‌های انسانی و تعارضات انسان-حیات وحش نیز پرداخته‌است. با توجه به موقعیت استان آذربایجان غربی در نقطه داغ تنوع زیستی ایران-آناتولی، پایش دقیق‌تر مهره‌داران این منطقه نیازمند مطالعات میدانی و ژنتیکی گسترده است. نتایج این پژوهش می‌تواند پایه‌ای برای مطالعات آینده در زمینه غنای گونه‌ای، شناسایی نقاط داغ تنوع زیستی و بهینه‌سازی مدیریت زیستگاه‌ها در استان فراهم کند.