فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

افسردگی یک بیماری ذهنی است و طبق آمار‌ها هر روز جدی‌تر می‌شود که نشان از نیاز روز‌افزون به تحقیق بر روی مدل‌های افسردگی و تولید دارو‌های ضد‌افسردگی دارد. هدف این تحقیق، ارزیابی تاثیرات منفرد و ترکیبی دارو‌های دیازپام و اس‌سیتالوپرام بر پارامتر‌های بیوشیمیایی و مولکولی در ماهی زبرا (Zebrafish) بوده است. در تحقیق حاضر جهت ایجاد افسردگی در ماهی‌های زبرا، از پروتکل استرس مزمن پیش‌بینی‌ناپذیر (Unpredictable Chronic Stress, UCS) استفاده شد. آزمایشات بیوشیمیایی با اندازه‌گیری کورتیزول با استفاده از تکنیک الایزا و آزمایشات مولکولی با بررسی بیان ژن سایتوکاین‌های پیش‌التهابی و ضد‌التهابی با تکنیک Real-time PCR انجام شد. برای آنالیز داده‌ها از نرم‌افزار آماری SPSS و آزمون کولموگوروف-اسمیرنوف (Kolmogorov-Smirnov test) و آنالیز واریانس تکراری دوطرفه (two-way ANOVA) استفاده شد. دیازپام، اس‌سیتالوپرام و ترکیب آن‌ها موجب پیشگیری از اثرات افسردگی با کاهش معنی‌دار میزان بیان ژن سایتوکاین‌های پیش‌التهابی (tnf- α, il-6) و همچنین کاهش معنی‌دار سطوح کورتیزول (از ۰.۰۷ ± ۱.۰۱ نانوگرم کورتیزول بر گرم بافت به ۰.۱۲ ± ۰.۶۱ نانوگرم بر ‌گرم بافت) می‌شود. این پژوهش نشان می‌دهد پروتکل UCS موجب القای تغییرات نوروآندوکرین متفاوتی در ماهی زبرا می‌گردد که با استفاده از دارو‌های آرامبخش و ضد‌افسردگی می‌توان اثرات نامطلوب آن را کاهش داد. همچنین این مطالعه استفاده از ماهی زبرا به عنوان ارگانیسم مدل در مطالعات تاثیرات رفتاری و فیزیولوژیک استرس را تقویت نمود و نشان داد که می‌توان از پروتکل UCS به عنوان یک ابزار آزمایشی کارآمد جهت ارزیابی دارو‌های جدید مورد استفاده در اختلالات روانی با منشاء استرس، استفاده نمود.