فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دهه­های اخیر آلودگی با منشأ صنعتی به عنوان اصلی­ترین عامل تخریب محیط زیست محسوب می­شود. به همین منظور هدف از این مطالعه، بررسی آلایندگی و خطرات سلامتی فلزات سنگین سرب، روی، کادمیوم و آرسنیک در گرد و غبار شهر زنجان که با صنایع ذوب و پالایش فلزات سنگین احاطه شده، می­باشد. نمونه­برداری از گرد و غبار 5 ناحیه از مرکز شهر زنجان صورت گرفت و پس از آماده سازی نمونه­ها به دستگاه ICP-MS تزریق شد. نتایج غلظت فلزات سنگین با استفاده از شاخص­های آلودگی، ریسک اکولوژیک و شاخص­های سرطانزایی و غیر سرطانزایی مورد ارزیابی قرار گرفت. فصل بهار بخصوص از منظر غلظت روی (003/0 میلی­گرم بر کیلوگرم) و سپس سرب (4-10×4 میلی­گرم بر کیلوگرم) و کادمیوم (5-10×6 میلی­گرم بر کیلوگرم) در وضعیت نامطلوبی قرار داشت و در فصل زمستان غلظت آرسنیک (5-10×4 میلی گرم بر کیلوگرم) بالاتر بود. در فصل بهار آرسنیک (6/19) و روی (12) غنی­شدگی بیشتری نشان داده و در مجموع شاخص غنی­شدگی آرسنیک (میانگین سالانه 8/11) بالاترین غنی­شدگی را نشان داد. در تمام فصول، کادمیوم و سرب غنی­شدگی کم تا متوسط داشتند. شاخص درجه­ی آلودگی در فصل بهار بالا (1/4) و در سایر فصل­ها در وضعیت کم تا متوسط آلودگی قرار داشت. کودکان با خطر سرطانزایی 6-10×4/1 بیشتر از بزرگسالان در معرض خطر بودند. بخصوص خطر بلع ذرات آلوده به روی بالاتر بود. نتایج بدست آمده از شاخص­های آلودگی و خطرات سلامتی، نشان داد که منبع آلودگی فلزات مورد مطالعه، فعالیت­های انسان­زاد از قبیل فعالیت­های صنعتی اطراف شهر زنجان، ترافیک، تاسیسات صنعتی و سوختن سوخت­های فسیلی است.