فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

الگوی رشد جمعیتی گوزن زرد ایرانی (Dama mesopotamica) در برخی از مراکز تکثیر نشان از رشد صعودی و سپس نزولی است که یکی از عوامل احتمالی آن، افزایش جمعیت بیش از ظرفیت برد است. از این‌رو، ارزیابی ظرفیت برد و آگاهی از کیفیت تغذیه‌ای گونه‌های ارجح، برای نیل به اهداف پیش‌بینی شده در این مراکز ضروری است. هدف پژوهش حاضر تعیین ظرفیت برد تغذیه‌ای و کیفیت گونه‌های گیاهی ارجح برای گوزن زرد ایرانی در سایت میانکتل بود. برآورد تولید در تیپ‌های گیاهی با استفاده روش قطع و توزین پوشش گیاهی در پلات‌های‌ 1*1 متر در طول 25 ترانکست مستقر شده به صورت تصادفی-سیستماتیک در زمستان 1400 و بهار 1401 انجام شد. همچنین با استفاده از روش مشاهده مستقیم و بررسی آثار تغذیه، گونه‌های گیاهی ارجح شناسایی و تعداد 11 فاکتور کیفیت تغذیه‌ای اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که در محدوده مورد مطالعه 72 گونه گیاهی در 9 تیپ وجود دارد و ظرفیت برد تغذیه‌ای منطقه 44 رأس گوزن برآورد شد. در نهایت بررسی ارجحیت گونه‌های گیاهی نشان داد که گونه‌های گیاهی گلرنگ (Carthamus sp.)، گوش‌بره (Phlomis sp.)، یولاف (Avena sativa)، هزارخار (Cousinia sp.)، کلخنگ (Pistacia khinjuk)، میوه بلوط (Quercus brantii) و ترشک (Rumex cyprius) ارجحیت بیشتری دارند که در این میان گوش‌بره، کلخنگ، و بلوط بیشترین مقدار پروتئین را نشان دادند. نتایج به‌دست آمده نقش مهمی در جلوگیری از فشار چرا بر پوشش گیاهی، حفظ تعادل بین جمعیت و منابع، برنامه‌ریزی به منظور انتقال مازاد جمعیت به سایت‌های دیگر و در نتیجه سلامت بلندمدت اکوسیستم و بقای گونه دارد.