ارزیابی عملکرد مدیریت آب در شبکه آبیاری دشت قزوین

نویسندگان

1 گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان

2 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا -ایران

3 دانشیار گروه مهندسی آب دانشگاه بین المللی قزوین

doi
10.22125/iwe.2019.100726
چکیده

بررسی عملکرد شبکه‌های آبیاری به‌منظور شناخت وضعیت موجود، انجام برنامه‌ریزی و بهبود شبکه‌ها و سامانه‌های آبیاری در هر منطقه ضروری می‌باشد. ارزیابی شبکه آبیاری قزوین با برخی شاخص‌های مبتنی بر هزینه تولید به‌ازای نهاده‌های آب و زمین نشان داد دامنه ارزش محصول در سطح خالص و در سطح زیرکشت 1891-1179 و 1768-1633 دلار بر هکتار و در واحد آب تحویلی 68/0 تا 1/1 دلار بر مترمکعب است. مقایسه نتایج در سه ناحیه تاکستان، قزوین و بوئین زهرا نشان داد که ناحیه تاکستان به واسطه بیش آبیاری در آینده نامناسب خواهد بود. درحالی که سایر نواحی، بیان‌گر نیازمندی گیاه به آب و شرایط کم آبیاری بود. شاخص خودکفایی مالی حاکی از تامین حدود یک سوم کل هزینه‌های بهره‌برداری و نگهداری شبکه توسط بهره‌برداران و وابستگی به منابع دولتی می‌باشد. شاخص بازگشت ناخالص سرمایه برای شبیه‌سازی شبکه‌ای مشابه 101 درصد شد که بیان‌گر اقتصادی بودن اجرای شبکه است. نتایج نشان داد ارزش ناخالص محصولات به‌واسطه افزایش قیمت جهانی پایه گندم و افزایش قیمت تضمینی گندم، 98/59 میلیون دلار است. مدیریت مصرف منابع محدود آب به‌دلیل مشارکت کم بهره‌برداران در مدیریت و سیاست‌گذاری‌های شبکه ضعیف است. لازم است تا ضمن مشارکت بهره‌برداران، با به‌کارگیری روش‌های نوین آبیاری و روش‌های به‌زراعی، وضعیت مصرف آب و راندمان آبیاری در شبکه آبیاری قزوین بهبود یابد.