تاثیر پوشش گیاهی بر کرم‌های خاکی: بررسی مقایسه‌ای زیستگاه‌های درختان چنار و علف‌زار در همدان

نویسندگان

1 استادیار گروه زیست شناسی دانشگاه بوعلی سینا همدان

2 دانشگاه سمنان

doi
10.22034/jar.2025.8571.1987
چکیده

برهم‌کنش‌های پیچیده‌ای بین کرم‌های خاکی و پوشش گیاهی زیستگاه آنها وجود دارد. با افزایش جمعیت کرم‌های خاکی، کیفیت خاک افزایش می‌یابد که به نوبه خود از رشد بهتر گیاهان پشتیبانی کرده و یک حلقه بازخورد مثبت ایجاد می‌کند و تنوع زیستی را هم در سطح و هم در زیر زمین افزایش می‌دهد. پوشش گیاهی با تغییر ویژگی‌های خاک و همچنین کمیت و کیفیت مواد غذایی بر جمعیت کرم‌های خاکی تاثیر می‌گذارد. در این پژوهش، تاثیر دو نوع پوشش گیاهی، درختان چنار و چمن‌زار، بر تراکم و تنوع گونه‌ای کرم‌های خاکی بررسی شد. نمونه‌برداری در آبان 1402 در همدان به روش جمع‌آوری دستی به کمک بیل و جابجایی خاک انجام شد. تعداد، وزن و ویژگی‌های ریختی کرم‌های خاکی، اندازه‌گیری و ثبت شد. براساس داده‌های به دست آمده، شاخص‌های اکولوژیک تنوع و یکنواختی شانون محاسبه شدند. دو گونه Aporrectodea rosea و A. trapezoides در هر دو زیستگاه علف‌زار و درختان چنار یافت شد. فراوانی نسبی A. rosea در زیستگاه درختان چنار و فراوانی نسبی A. trapezoides در زیستگاه علف‌زار بیشتر بود. وزن، تعداد بند بدن و زی‌توده برای هر دو گونه در زیستگاه علف‌زار به دلیل مناسب بودن شرایط غذایی نسبت به زیستگاه درختان چنار بیشتر می‌باشد.