فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زنبور عسل ایرانی یکی از نژادهای مهم جهان می‌باشد که انجام کارهای اصلاحی، می‌تواند ویژگی‌های منفی آن را تعدیل کرده و صفات مثبت را تقویت کند. هدف طرح حاضر، اجرای یک ارزیابی علمی و عملی از عملکرد کلنی‌های حاصل از ملکه‌های اصلاح شده ایرانی در مقایسه با کلنی‌های شاهد بود. در این راستا عملکرد ملکه‌های اصلاح شده لایه سوم در طی سه سال (1397 تا 1399) در زنبورستان‌های مردمی استان‌های اردبیل و گیلان مورد پایش قرار گرفت. میزان تولید عسل از طریق توزین شان‌ها، رفتار عمومی از طریق یک سیستم نمره‌دهی استاندارد، میل به بچه‌دهی از طریق شمارش شاخون‌ها و زمستان‌گذرانی نیز از طریق بررسی جمعیت پس از اتمام زمستان مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج به دست آمده نشان دادند که ملکه‌های اصلاح شده در هر پنج صفت مورد مقایسه، به طور معنی‌داری عملکرد بهتری نسبت به ملکه‌های شاهد دارند (01/0 > P). علاوه بر این، اثر سال و زنبوردار نیز بر صفات مذکور معنی‌دار بود (01/0 > P). به جز اثر متقابل ملکه × سال که بر تولید عسل تاثیر معنی‌داری نداشت، مابقی اثرات متقابل بر صفات مورد مقایسه دارای اثر معنی‌دار بودند (05/0 > P). استفاده از ظرفیت‌های زنبورعسل ایرانی در کنار تلاش به منظور بهبود ژنتیکی آن می‌تواند راهکاری برای ترغیت تولید کنندگان تجاری برای استفاده از این مخزن ژنی ارزشمند و در راستای تامین امنیت غذایی جامعه باشد. با توجه به نتایج، استفاده از ملکه‌های اصلاح شده در زنبوستان‌های مردمی در استان‌های مذکور قابل توصیه می‌باشد.