ارزیابی خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدسرطانی پپتیدهای زیست‌فعال استخراج‌شده از دو گونه دریایی بر روی سلول های سرطانی کولون HCT-116

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه

2 عضو هیئت علمی گروه زیست شناسی، دانشکده علوم ، دانشگاه ارومیه

3 گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه

4 گروه پاتوبیولوژی، پژوهشکده آرتمیا و آبزی پروری

doi
10.22034/jar.2025.8567.1985
چکیده

سرطان کولون از شایع‌ترین انواع سرطان‌های گوارشی است که عوامل مختلفی مانند استرس اکسیداتیو و اختلال در تعادل ردوکس در پیشرفت آن نقش دارند. مطالعه حاضر با هدف بررسی ویژگی‌های آنتی‌اکسیدانی، اثرات سیتوتوکسیک و آپوپتوزی پپتیدهای زیست‌فعال استخراج‌شده از ماهی کفال (Liza klunzingeri) و میگوی وانامی (Litopenaeus vannamei) بر سلول های سرطانی کولون (HCT-116) طراحی و اجرا شد. فعالیت آنتی‌اکسیدانی پپتیدها با آزمون‌های 2,2-دی‌فنیل-1-پیکریل‌هیدرازیل (DPPH)، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل (TAC) و سنجش نیتریک اکساید (NO-) و اثرات سیتوتوکسیک با قرمز خنثی (Neutral Red Assay) و تترازولیوم برومید 3-(4,5-دی‌متیل‌تیازول-2-ایل)-2,5-دی‌فنیل MTT Assay بررسی شد. آپوپتوز با آکریدین اورنج/اتیدیوم بروماید و تغییرات ردوکس ارزیابی شد. نتایج نشان داد که پپتیدهای استخراج‌شده از ماهی کفال فعالیت آنتی‌اکسیدانی بالاتری در آزمون‌های TAC و NO- نسبت به پپتیدهای میگو داشتند (p<0.05). آزمون‌های MTT و قرمز خنثی کاهش زنده مانی سلول های سرطانی را با افزایش غلظت پپتیدها نشان دادند. هر دو پپتید IC50در غلظت 2/1 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر پس از ۲۴ ساعت نشان دادند . همچنین نتایج نشان داد که پپتیدهای ماهی کفال به طور معناداری سطح NO- را افزایش داده و در عین حال سطوح گلوتاتیون و فعالیت کاتالاز (CAT) را در سلول های سرطانی کاهش دادند (p<0.05). همچنین هر دو نوع پپتید ماهی کفال و میگو موجب القای آپوپتوز در رده سلولی HCT-116 شدند، اما پپتیدهای ماهی کفال اثرات بیشتری نشان دادند (p<0.05). نتایج نشان داد که با کاهش وضعیت آنتی‌اکسیدانی و نرخ رشد سلول های سرطان کولون، پپتیدهای ماهی کفال ممکن است حساسیت سلول های سرطانی را نسبت به مکانیزم‌های دفاعی بدن افزایش دهند.