فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شناخت نیاز­های رویشگاهی و خاکی گونه­های چوبی جنگل­های ارسباران با توجه به لزوم اعمال مدیریت متناسب با شرایط رویشگاهی و حفظ تنوع زیستی آن از اولویت ویژه­ای برخوردار است. هدف از این مطالعه بررسی­ نیاز­های خاکی و رویشگاهی ممرز به عنوان گونه غالب و شناخت ویژگی­های کمی و کیفی توده­های بالغ و جوان آن می­باشد. در این بررسی در سه طبقه ارتفاعی از 1000 - 700 متر، 1500 -1000 و 2000-1500 متر و در چهار جهت اصلی، 5 قطعه نمونه دایره­ای شکل 3 آری به صورت تصادفی برداشت شد. ویژگیهای  فیزیکی و شیمیایی خاک همچون وزن مخصوص ظاهری، pH خاک، EC، درصد آهک، درصد کربن آلی، بافت خاک، درصد نیتروژن کل، فسفر، پتاسیم، درصد تخلخل، درصد اشباع و نسبت C/N اندازه­گیری شدند. براساس تجزیه واریانس و آزمون دانکن انجام شده اختلاف معنی­داری بین میانگین قطر برابر سینه درختان و میانگین قطر تاج درختان ممرز در طبقات ارتفاعی مختلف مشاهده گردید (5%=α). بیشترین پایه­ها با درجه کیفی a (کیفیت خوب) در جهت شمال و کمترین آن در دامنه­های جنوبی مشاهده شد. مهمترین نیازهای خاکی رویشگاههای مناسب ممرز، شامل بافت سبک لوم تا لوم شنی خاک، کربن بالای خاک، pH خنثی تا اسیدی ضعیف، حضور کافی عناصر غذایی نیتروژن، فسفر و پتاسیم  و همچنین نسبت C/N خاک حدود 10 بودند. مقدار کربن آلی و نیتروژن خاک در لایه های ارتفاعی بالا (1500<) نسبت به سطوح ارتفاعی پایین، بالاتر بود. بیشترین میانگین تعداد زادآوری در دامنه غربی و کمترین آن مربوط به دامنه جنوبی است با توجه به بررسی­های انجام گرفته در طبقات ارتفاعی مختلف بیشترین قطر برابر سینه در دامنه شمالی مربوط به طبقه ارتفاعی 1000-700 متری است. همچنین بیشترین قطر برابر سینه در دامنه­های شرقی و جنوبی به طبقه ارتفاعی 1500-1000 متری و در دامنه غربی به طبقه ارتفاعی 2000-1500 متری تعلق داشت. همچنین بیشترین میانگین تعداد زادآوری­ها در طبقه ارتفاعی 2000-1500 مشاهده شد. چنین استنباط می‌شود ممرز در رویشگاههای دامنه های شمالی با طبقه ارتفاعی 1000-700 متر در خاکهای غنی از مواد آلی با بافت سبک تا متوسط و با قابلیت دسترسی بالای فسفر و پتاسیم از پتانسیل رشد و باروری بالاتری برخوردار است.