واکاوی رویۀ قضایی استان تهران درخصوص تحقق دو جرم تصرف عدوانی و تخریب نسبت به مال مشاع

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.

doi
10.22054/jclr.2025.85455.2763
چکیده

مسئولیت کیفری شریک در ارتکاب دو جرم تصرف عدوانی و تخریب نسبت به مال مشاع، از دیرباز یکی از مسائل مناقشه‌برانگیز در نظام حقوقی ایران به‌شمار می‌رود. مطالعۀ پیش‌رو با تمرکز بر رویۀ قضایی یک دهۀ اخیر استان تهران، با این پرسش‌ها روبرو است که «انطباق رویۀ قضایی این استان در قبال تحقق جرم تصرف عدوانی نسبت به مال مشاع، پس از تصویب قانون مجازات اسلامی سال 1392، با نظر مقنن چگونه است؟» و همچنین «رویۀ قضایی استان مورد هدف درخصوص جرم تخریب مال مشترک تا چه میزان با رأی وحدت رویۀ شمارۀ 10 به تاریخ 21/07/1355، همسویی دارد؟». در راستای پاسخ به سؤالات پیش‌گفته، کوشش شده است عملکرد رویۀ قضایی استان مورد نظر در قبال جرائم یادشده به شیوۀ تحلیلی-توصیفی و از طریق بررسی آرای گردآوری‌شده، تا حدی روشن شود. یافته‌های به‌دست‌آمده در پژوهش حاضر، نشانگر این حقیقت است که وضعیت رویۀ قضایی استان تهران طی یک دهۀ اخیر درخصوص ارتکاب جرم تصرف عدوانی از سوی یکی از شرکا در مال مشاع، مطلوب ارزیابی نمی‌شود. افزون‌بر این ، باتوجه به رأی وحدت رویۀ‌ صادر‌شده، رویۀ قضایی این استان در قبال جرم تخریب مال مشترک نیز در برخی از موارد فاقد همسویی لازم با این رأی است.