تأثیر برخی از مواد آلی افزودنی بر جمعیت میکروبی خاک و غلظت عناصر غذایی در گیاه ذرت (Zea mays L.)

نویسندگان

1 دانشیار پژوهش، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران.

2 گروه علوم و مهندسی خاک دانشگاه تبریز مدیر عامل شرکت قزل تپراق

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد شیمی خاک، گروه علوم و مهندسی خاک- دانشکده کشاورزی- دانشگاه مراغه

doi
10.30466/asr.2024.121474
چکیده

در این پژوهش تأثیر پنج نوع ماده آلی مختلف بر میزان ماده آلی خاک، جمعیت قارچی و باکتریایی ریزوسفر و غیر ریزوسفر در خاک و بر غلظت عناصر غذائی در قسمت هوایی ذرت در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. قبل از کشت ذرت ماده آلی خاک، قبل و بعد از اضافه کردن پنج نوع ماده آلی مختلف در طول یک سال اندازه­گیری شد. سپس، ذرت کشت و قبل از اینکه به تولید دانه برسد برداشت شد و غلظت برخی عناصر غذایی در بخش هوایی ذرت تعیین گردید. همچنین، جمعیت باکتریایی و قارچی در قسمت ریزوسفر و غیر ریزوسفر تعیین گردید. نتایج نشان داد بیشترین جمعیت باکتری­های ریزوسفری در تیمارهای لئوناردیت (cfu.g-1 soil 104 × 231)، اسید فولویک (cfu.g-1 soil 104 × 229) و لیگنوسولفانات کلسیم کلسیم (cfu.g-1 soil 104 × 218) و بیشترین جمعیت قارچ­های ریزوسفری در تیمار لیگنوسولفانات کلسیم ( cfu.g-1 soil 103 × 263) مشاهده شد که نسبت به تیمار شاهد (جمعیت باکتری و قارچی در تیمار شاهد به ترتیب برابر است با cfu.g-1 soil 104 × 182و  cfu.g-1 soil103 × 230) افزایش معنی­داری نشان داد. بیشترین نیتروژن برگ ذرت در تیمار اسید فولویک (g kg-1 78/35) و لیگنوسولفانات کلسیم (g kg-1 9/33) و بیشترین فسفر برگ در تیمار اسید فولویک (g kg-1 27/4) مشاهده شد که نسبت به تیمار شاهد به ترتیب افزایش 2/23، 7/16 و 28/20 درصدی را نشان دادند. در تیمارهای اسید فولویک، لیگنوسولفانات کلسیم و لئوناردیت بیشترین مقدار پتاسیم و در تیمار لیگنوسولفانات کلسیم بیشترین مقدار کلسیم و منیزیم برگ اندازه­گیری شد. گوگرد برگ در تیمار لئوناردیت بیشترین مقدار را داشت ولی با تیمارهای لیگنوسولفانات کلسیم و اسید فولویک اختلاف معنی­داری نداشت. مقادیر عناصر ریزمغذی برگ در تیمار اسید فولویک بیشترین بود ولی آهن و مس برگ علاوه بر این در تیمار لیگنوسولفانات کلسیم نیز بیشترین مقدار بود.