فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه تلقیح سیانوباکترها به‌عنوان راه‌کاری نوین و دوست‌دار محیط زیست در تثبیت بسترهای حساس به فرسایش بادی، مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف دستیابی به زیست‌توده مناسب تلقیح سیانوباکتریایی در زیست‌پوسته‌سازی و تثبیت‌پذیری بسترهای خشک‌شده دریاچه ارومیه در شرایط آزمایشگاهی انجام شد. بدین منظور، نمونه‌های حجمی از بستر خشک‌شده دریاچه ارومیه در منطقه‌ جبل‌کندی ارومیه تهیه گردید و پس از انتقال به داخل سینی‌های فرسایش، آماده‌سازی شدند. سیانوباکترهای مؤثر در تثبیت خاک، استخراج، شناسایی، خالص‌سازی و تکثیر شدند. سپس اقدام به تلقیح سیانوباکترها به سطح سینی‌ها در چهار غلظت صفر، یک، سه و شش گرم بر مترمربع از زیست‌توده سیانوباکترها شد. پس از 120 روز، اقدام به شبیه‌سازی باد با سرعت 72 کیلومتر بر ساعت در شش بازه زمانی 5 دقیقه‌ای به‌مدت 30 دقیقه روی سینی‌ها شد. نتایج نشان داد که میزان هدررفت خاک در تیمارهای شاهد، یک، سه و شش گرم بر مترمربع از تلقیح سیانوباکترها به‌ترتیب 35/12، 87/8، 11/4 و 73/0 کیلوگرم بر مترمربع بر دقیقه بود. تلقیح سیانوباکترها در تیمارهای با غلظت یک، سه و شش گرم ‌برمترمربع به‌ترتیب منجر به کاهش 15/28، 65/66 و40/99 درصدی هدررفت خاک نسبت به تیمار شاهد شد. آستانه فرسایش‌پذیری تیمارهای شاهد، تلقیح یک و سه گرم بر مترمربع از سیانوباکترها به‌ترتیب در ابتدا (دقیقه صفر تا پنج)، دقیقه 10 تا 15 و دقیقه 15 تا 20 بوده و در تیمار تلقیح شش گرم بر متربع از سیانوباکترها تا انتهای آزمایش (دقیقه 30) فرسایش محسوسی مشاهده نشد. یافته‌ها نشان داد که تلقیح سیانوباکترها با غلظت زیست‌توده شش گرم ‌بر مترمربع بهترین عملکرد در زیست‌پوسته‌سازی و کاهش هدرفت خاک را داشت.