تأثیر باکتریهای بومی شورپسند، قلیاپسند و شورقلیاپسند ریزوسفری بادام (Prunus amygdalus L.) برفراهمی عناصر غذایی در خاکهای شور و سدیمی
نویسندگان
1 محقق، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی/ سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی/ مشهد/ ایران
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشگاه فردوسی مشهد
3 مربی پژوهش، بخش تحقیقات علوم زراعی – باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی/ سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج
4 مربی پژوهش، بخش تحقیقات علوم زراعی - باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج
doi
10.30466/asr.2024.121473چکیده
ریزجانداران مفید خاک با ایجاد روابط همزیستی با گیاه، موجب حفاظت گیاه از تنش؛ و با تبدیل و نگهداری عناصر در خاک، گیاه را تغذیه میکنند. این پژوهش در دو بخش 1) جداسازی و خالصسازی 55 جدایه شور، قلیا و شورقلیاپسند از ریزوسفر بادامستانهای (Prunus amygdalus L.) استان خراسانرضوی و سپس بررسی برخی ویژگیهای افزاینده رشد گیاهی جدایهها در شرایط آزمایشگاهی برای انتخاب جدایههای برتر؛ 2) تست شش جدایه برتر در مجاورت پایه بادام GN15 برای ارزیابی تأثیر آنها بر فراهمی عناصر فسفر، پتاسیم، آهن، روی و یونهای کلر و سدیم در چهار خاک شور-سدیمی (شوری2، 4، 8 و 16 دسیزیمنسبرمتر، و SAR بهترتیب 69/9، 99/14 ،21/14 و 72/19) اجرا شد. نتایج نشان داد میانگین تولید ویژگیهای افزاینده رشد گیاه برای جدایههای قلیاپسند، شورقلیاپسند و شورپسند بهترتیب برای تولید ایندولتریاستیکاسید (93/213 ،13/77 و 98/15میلیگرم برلیتر)، حلکنندگی فسفاتهای معدنی (55/127، 99/73 و 19/40 میلیگرم برلیتر) و تولید اگزوپلیساکاریدها (11/578 ، 54/284 و90/35 میلیگرم برلیتر) بود. بکارگیری باکتریها موجب ثبات pH در محدوده 7 تا 5/7 و کاهش چشمگیر هدایت الکتریکی خاک در شوریهای بالا (8 و 16 دسیزیمنسبرمتر) و افزایش اگزوپلیساکاریدها شد. بیشترین غلظت آنیونهای فسفر و کلر خاک در تیمار قلیاپسندها مشاهده گردید؛ بیشترین غلظت پتاسیم، آهن، روی و سدیم خاک تحت تأثیر باکتریهای شورپسند بود. بیشترین نسبت پتاسیم به سدیم درخاک بهترتیب در تیمار باکتریهای شورپسندها (3/15)، قلیاپسندها (8/11) و شورقلیاپسندها (4/9) بدست آمد. انواع باکتریهای بومی شوروقلیا در شوری بیش از 8 دسیزیمنسبرمتر و SAR بالاتر از 15 کارایی بیشتری در تبدیل و نگهداری عناصر نشان دادند.