تعیین کنندههای رفتار حفاظت از آب گندمکاران شهرستان اٌرزوئیه با استفاده از تئوری انگیزش حفاظت
نویسندگان
1 دانشیار ترویج و توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، ایران
2 کارشناس ارشد ترویج کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، ایران
doi
10.22125/iwe.2019.100758چکیده
در شرایط بحران آب، واکاوی رفتار حفاظت از آب کشاورزان و تعیینکنندههای آن ضروری است. از این روی، پژوهش حاضر با هدف شناسایی تعیینکنندههای رفتار حفاظت از آب گندمکارن شهرستان اٌرزوئیه با استفاده از تئوری انگیزش حفاظت صورت پذیرفت. روش انجام این پژوهش کمّی و به شیوه پیمایش بود. جامعه آماری تحقیق گندمکاران آبی بخش مرکزی شهرستان ارزوئیه واقع در استان کرمان بود (1350=N) که تعداد 132 کشاورز با استفاده از جدول نمونهگیری بارتلت و همکاران به صورت تصادفی در بین روستاهای دهستان بخش مرکزی این شهرستان انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفتند. ابزار پژوهش پرسشنامهای محقق ساخته بود که روایی آن توسط پانلی از متخصصان دانشگاهی و بخش اجرا (کارشناسان مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان اٌرزوئیه) تأیید شد و پایایی پرسشنامه نیز با انجام مطالعه راهنما و محاسبه ضریب آلفای کرونباخ (86/0-58/0) بهدست آمد. نتایج حاصل از همبستگی اجزاء تئوری انگیزش حفاظت نشان داد که مؤلفههای هزینههای پاسخ، کارآمدی پاسخ و خودکارآمدی رابطه معناداری با رفتار حفاظت از آب دارند. فزون بر آن، در اعتبار سنجی تئوری انگیزش حفاظت، نتایج آزمون برازش مدل نشان داد که در مجموع شاخصهای DF/CMIN، NFI، IFI، CFIو RMSEAدر سطح مطلوبی قرار دارند و مؤلفههای تئوری انگیزش حفاظت قادر به تبیین بیش از 28 درصد از تغییرات در رفتار حفاظت از آب کشاورزان هستند که در این میان، خودکارآمدی تنها متغیر معنادار شناخته شد و تأثیر سایر متغیرها بر رفتار احراز نگردید. بهمنظور ایجاد درک عمیقتر از تعیینکنندههای رفتار حفاظت از آب گندمکاران از آزمون تحلیل خوشهای استفاده شد که نتایج نشان داد گندمکاران مورد مطالعه به سه گروه حفاظتگرای مثبتنگر، مصرفگرای منفینگر و مصرفگرای مثبتنگر قابل تفکیکاند.