فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور بررسی تأثیر سطوح مختلف بیوچار و کودهای زیستی میکوریزا آربسکولار و  آزوسپیریلوم لیپوفروم بر خصوصیات زراعی و کیفیت اسانس بابونه آلمانی، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 12 تیمار و سه تکرار در منطقه بیرانشهر از توابع شهرستان خرم آباد در سال زراعی 99 -1398 اجرا شد. فاکتورها شامل کاربرد بیوچار (تهیه شده از چوب درخت انار) در سه سطح (صفر، 10 و 20 تن در هکتار) و تلقیح کودهای زیستی شامل (بدون تلقیح (شاهد)، تلقیح با میکوریزا آربسکولار، تلقیح با آزوسپیریلوم لیپوفروم و تلقیح دوگانه میکوریزا آربسکولار و آزوسپیریلوم لیپوفروم) بودند. نتایج نشان داد که اثر متقابل بیوچار و کودهای زیستی بر تعداد شاخه در بوته، قطر طبق گل، تعداد گل در بوته، عملکرد زیست­توده، عملکرد اقتصادی (گل تازه)، میزان کارتنوئید و عملکرد اسانس در سطح احتمال یک درصد و بر ارتفاع بوته و درصد اسانس در سطح احتمال پنج درصد معنی­دار شد. استفاده تلفیقی از بیوچار و کودهای زیستی در تیمار کاربرد 20 تن در هکتار بیوچار و تلقیح دوگانه میکوریزا و آزوسپیریلوم لیپوفروم در مقایسه با سایر تیمارهای کودی، دارای بالاترین مقادیر عملکرد زیست­توده (3/174 گرم در تک بوته)، عملکرد اقتصادی (3/56 گرم در بوته)، درصد اسانس (440/0 درصد) و عملکرد اسانس (6/24 گرم در بوته) بودند. همچنین کاربرد 20 تن در هکتار بیوچار نسبت به سایر تیمارها، میزان فلاونوئید کل (43/0 درصد) و کارتنوئید (56/1 میلی­گرم بر گرم) بیشتری را نشان داد؛ و بیشترین درصد کامازولن (09/0 درصد) در تیمار تلقیح دوگانه میکوریزا و آزوسپیریلوم لیپوفروم مشاهده گردید. یافته­ها نشان داد که کاربرد بیوچار به­عنوان یک کود آلی با منشأ طبیعی همراه با تلقیح کودهای زیستی موجب افزایش کیفیت و کمیت فرآورده­های تولید شده گیاه دارویی بابونه در مزرعه و همچنین حفظ تعادل محیط زیست می­شود.