بررسی جرم‌شناختی سازمان‌یافتگی فساد در ورزش

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه حقوق، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران.

2 استادیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 استادیار گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22054/jclr.2025.83695.2729
چکیده

در قرن اخیر، ورزش به یکی از موضوعات مهم مطالعاتی در علوم انسانی بدل شده است. و به همین مناسبت، رشته‌های جدیدی همچون جامعه‌شناسی ورزشی، حقوق ورزشی، سیاست ورزشی و مطالعات فرهنگی ورزش شکل گرفته‌اند. بااین‌حال، جرم‌شناسی ورزشی کمتر دیده ‌شده و دغدغه‌های جرم‌شناسان معاصر، از جمله پیشگیری از جرم و کنترل اجتماعی در حوزۀ ورزش مغفول مانده است. این کاستی در حوزۀ جرایم سازمان‌یافتۀ ورزشی نمود بیشتری دارد. باوجود اهمیت وصف سازمان‌یافتگی از منظر مطالعات جرم‌شناسانه، این مهم چندان در تحقیقات علوم جنایی موردتوجه قرار نگرفته است. پژوهش حاضر با لحاظ این ضرورت، به روش تحلیلی و توصیفی و با استفاده از ابزار کتابخانه‌ای به دنبال پاسخ به این سؤال است که فساد سازمان‌یافته در ورزش چه ویژگی‌هایی دارد و این اوصاف از منظر جرم‌شناختی چگونه تحلیل می‌شوند؟ مطالعات نشان می‌دهد که درجرایم سازمانی، تفاوت‌هایی با اوصافی نظیر کسب منفعت، مداخلۀ جنایی شخصیت حقوقی، محوریت شرط‌بندی، فساد غیرمجرمانه قابل‌شناسایی است و از منظر نظریات جرم‌شناسی همچون نظریات فشار، رفتار برنامه‌ریزی‌شده، انتخاب عقلانی، نئولیبرالیسم و آسیب‌ اجتماعی-شناختی قابل‌شناسایی هستند. نتیجه آنکه راهکارهایی چون ارائۀ الگوهای آموزشی، تدوین پیمان جامع مقابله با فساد ورزشی سازمان‌یافتۀ بین‌المللی و تغییر تعریف فساد در مقابله با آن راهگشا خواهد بود.