فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدایت هیدرولیکی اشباع خاک، یکی از مهم­ترین ویژگی­های فیزیکی خاک است که اهمیتی ویژه در بررسی و مدل سازی حرکت آب و املاح  در محیط های متخلخل دارد. به دلیل آنکه این روش­­ها پرهزینه و زمانبر هستند. از این رو، برآورد هدایت هیدرولیکی اشباع با استفاده از روش‌های سریع، کم هزینه و با دقتی قابل قبول ضروری به نظر می­رسد. دراین پژوهش از روش‌های زمین آماری و سطح پاسخ برای تخمین هدایت هیدرولیکی اشباع خاک استفاده شد، داده­ها از 135پروفیل خاک مربوط به مطالعات خاکشناسی و اصلاح اراضی سازمان جهاد کشاورزی استان اردبیل در محدوده دشت فتحعلی تهیه شد. فاکتور اصلی شامل هدایت هیدرولیکی اشباع بود و بافت خاک، چگالی ظاهری خاک، تخلخل، درجه اشباع و ظرفیت زراعی خاک به عنوان فاکتورهای فرعی درنظر گرفته شدند. از میان روش‌های مدل‌سازی زمین آماری، روش کوکریجینگ معمولی دارای بهترین برازش بود و بهترین واریوگرام برازش داده شده در این روش، مدل نمایی  با اثر قطعه‌ای صفر و سقف 156 تعیین گردید که نشان دهنده استحکام ساختار فضایی منطقه و تأثیر کامل متغیر مستقل بر مدل واریوگرام منطقه بود. در روش کوکریجینگ معمولی دقت برآورد با ضریب تعیین 93/0 و ریشه مجذور مربعات خطا 21/3 (میلی‌متر بر ساعت) برآورد گردید. در مدل سطح پاسخ، بهترین مدل هدایت هیدرولیکی اشباع بر اساس متغیر‌های موثر، مدل درجه دو با ضریب تعیین 94/0 و میزان کفایت دقت برابر 2/49 به‌دست آمد، همچنین برای تعیین بیشترین هدایت هیدرولیکی با فرض تغییر سایر پارامترهای موثر در محدوده مقادیر به‌دست آمده، یک هدف با درجه مقبولیت 67/0 به‌دست آمد. این هدف هدایت هیدرولیکی خاک را در میزان رس 9/8 (درصد) و میزان شن 86 (درصد)، برابر  15/57(میلی متر برساعت) محاسبه نمود. بنابراین نتایج نشان داد،  هر دو روش در تعیین میزان هدایت هیدرولیکی اشباع خاک از دقت بالایی برخوردار بودند، لیکن روش سطح پاسخ دارای دقت بالاتری بود.