فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تابع تلفات بخشی از مدل هیدرولوژیکی HEC-HMS می‌باشد که در ترکیب با تابع انتقال برای شبیه‌سازی پیوسته بارش- رواناب مورداستفاده قرار می‌گیرد. برای تولید جریان کل، مدل بخش آب زیرزمینی را به‌صورت آب‌پایه اضافه می‌کند. حوزه آبخیز بهشت‌آباد ازجمله حوضه‌هایی است که آب‌پایه به دلیل تأثیر قابل‌توجه بر خصوصیات هیدرودینامیکی نقشی اساسی در جریان کل ایفا می‌کند. از آنجائی که مدل هیدرولوژیکی HEC-HMS مدلی مؤلفه‌ای است، به کاربر امکان انتخاب نوع توابع را می‌دهد، در این مدل برای برآورد جریان کل روش‌های مختلفی برای بیان مقدار آب‌پایه وجود دارد. که هرکدام از روش‌ها نیاز به داده‌های متفاوتی دارند. هدف از این مقاله بررسی روش‌های مختلف آب‌پایه در مدل تابع تلفات بارش و برآورد بهترین روش محاسبه آب‌پایه با استفاده از مدل مذکور در حوضه بهشت‌آباد می‌باشد. در این پژوهش از سری زمانی داده‌های دما، بارش، دبی و تبخیر - تعرق در دوره آماری 1998 تا 2015 میلادی استفاده و پس از واسنجی مدل با روش‌های مختلف برآورد آب‌پایه مشخص شد که روش‌های ثابت ماهانه و روش افت محدود با مقدار ضریب کارایی نش- ساتکلیف به ترتیب،69/0 در مرحله واسنجی و 64/0 در مرحله صحت سنجی بهترین روش برآورد آب‌پایه در حوضه موردمطالعه شناخته شدند. بدین ترتیب پس از کنترل چشمی، با توجه به هیدروگراف مشاهده‌ای و شبیه‌سازی در مرحله واسنجی مشخص شد که روش برآورد آب‌پایه افت محدود از برازش بهتری برخوردار است. همچنین حساسیت بالای کارایی مدل در شبیه‌سازی جریان کل به نوع روش آب‌پایه نشان‌دهنده نقش کلیدی آب‌پایه در میزان آب خروجی از حوضه موردمطالعه است.