تأثیر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک بر ویژگی‌های رویشی کرت (Acacia arabica Wild var. nilotica)

نویسندگان
doi
چکیده

جهت حفظ تعادل پایدار زیست‌بوم‌های حساس مناطق خشک و نیمه‌خشک، ضرورت دارد پوشش‌ گیاهی این مناطق از طریق گونه‌های گیاهی مقاوم احیا گردد. برای این منظور باید گیاهان مستقر در عرصه شناسایی و عوامل مؤثر در استقرار و بقای آن‌ها مانند وضعیت اقلیم ‌و خاک، که به‌طور مؤثری در تعیین رویشگاه گیاهان نقش اساسی ایفا می‌کنند، بررسی شود. این پژوهش به‌‌منظور، دست‌یابی به‌میزان اثر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک بر ویژگی‌های ریخت‌شناسی گونه کرت (Acacia arabica Wild var. nilotica)، در ایستگاه تحقیقاتی پخش‌ سیلاب تنگستان واقع در استان بوشهر انجام گرفت. ابتدا سه شبکه پخش ‌سیلاب معرف وضعیت منطقه، انتخاب و سپس جهت بررسی اثرات پخش ‌سیلاب در سطوح ارتفاعی، هر شبکه پخش ‌سیلاب به دو پهنه ارتفاعی بالادست و پایین‌دست تقسیم گردید. آماربرداری به روش خوشه‌ای انجام شد، هر خوشه شامل 4 پلات‌ 1600 مترمربعی (40×40 متر) پیاده و ویژگی‌های رویشی (قطر یقه، ارتفاع درخت و قطر تاج در دو جهت اصلی) برداشت شدند. در مرکز هر خوشه یک نیم‌رخ حفر و از دو عمق 20-0 و 45-20 سانتی‌متری نمونه‌برداری انجام شد و برخی خصوصیات خاک مشتمل بر: اسیدیته، هدایت الکتریکی، ازت، فسفر، پتاسیم، درصد شن، رس و لای تعیین گردید. تجزیه واریانس صفات به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی و مقایسه میانگین تیمارها با استفاده از آزمون دانکن انجام گرفت. نتایج به‌دست آمده نشان می‌دهد در سطوح ارتفاعی پخش‌سیلاب تفاوت معنی‌داری در سطح 1 درصد از نظر قطر یقه درختان کرت وجود دارد، که در این میان سطوح پایین‌دست از وضعیت رویشی بهتری برخوردارند. نتایج تجزیه همبستگی متعارف بیانگر رابطه معنی‌داری (009/0= سطح ‌معنی‌داری) ویژگی‌های رویشی گونه کرت و برخی خصوصیات خاک دارد و مشخص نمود که ریزتر شدن بافت خاک از مهم‌ترین عوامل مؤثر در توسعه تاج‌ پوشش درخت یاد شده است.  

کلیدواژه‌ها