توزیع مکانی نیتروژن آلی خاک در بسترهای خشکشده دریاچه ارومیه
نویسندگان
1 گروه مهندسی مرتع و آبخیزداری، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 عضو هیات علمی گروه مهندسی علوم خاک دانشگاه ارومیه
3 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
4 دانشگاه ارومیه
5 دانشگاه ارومیه
doi
10.30466/asr.2023.121393چکیده
بحران خشکی دریاچه ارومیه منجر به پیدایش بسترهای خشکشده و حساس به فرسایش بادی شده است. از اینرو، ایجاد و تسریع در احیای طبیعی و مصنوعی پوشش گیاهی برای تثبیت کانونهای ریزگرد بسترهای خشکشده دریاچه ارومیه ضروری میباشد. از اینرو، پژوهش حاضر با هدف اندازهگیری و تهیه نقشه توزیع مکانی محتوای نیتروژن آلی کل بسترهای خشکشده دریاچه ارومیه بهعنوان یکی از عناصر ضروری در احیای پوشش گیاهی بر مبنای نمونهبرداری میدانی برنامهریزی شد. برای انجام پژوهش حاضر، 192 نمونه خاک از تمام بسترهای دریاچه ارومیه در تابستان 1399 برداشت شد. سپس نتیروژن آلی کل بهعنوان ویژگی مهم خاک نمونهها اندازهگیری شد. سپس با استفاده از روش کریجینگ معمولی مقادیر نتیروژن در مکانهای بدون نمونهبرداری از طریق مقادیر نقاط نمونهبرداریشده میانیابی و نقشه آنتهیه شد. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که حداقل، حداکثر و میانگین مقادیر نیتروژن آلی کل در بسترهای خشکشده دریاچه ارومیه بهترتیب 010/0، 297/0 و 143/0 درصد بود. غالب محتوای درصد نیتروژن کل حاشیههای دریاچه ارومیه کم (117/0 تا 153/0 درصد) و بسیار ناچیز بود که در قسمتهای شمال، شمال غربی، غرب، شرق و بهویژه جنوب شرقی دریاچه ارومیه مشاهده شد. با این حال، بیشترین مقدار درصد نیتروژن در بخش های محدودی از جنوب تا جنوبغربی دریاچه ارومیه و به میزان 189/0 الی 297/0درصد بود. بر اساس یافتههای پژوهش حاضر، اجرای اقدامات مدیریتی و فنی در راستای بهبود محتوای نیتروژن بخش وسیعی از بسترهای خشکشده و اراضی بایر پیرامون دریاچه ارومیه برای دستیابی به احیای موفقیتآمیز پوشش گیاهی ضروری میباشد. هرچند، اندازهگیری و تهیه نقشه توزیع مکانی سایر مؤلفههای خاک نیز برای پژوهشهای آتی پیشنهاد میشود.