فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اراضی دیم از منابع مهم‌ تلفات خاک هستند و کاربرد اصلاح‌کننده می‌تواند باعث کاهش فرسایش خاک شود. این پژوهش، با هدف تعیین تیمار مناسب ویناس در کاهش تلفات خاک و تولید رواناب بر روی نمونه خاک لسی اراضی دیم شهرستان کلاله استان گلستان و در شبیه­ساز باران و در سینی­های با ابعاد 10×30×30 سانتی‌متری انجام شد. آزمایش­ها با چهار تیمار ویناس (صفر، 50، 100 و 150 میلی­لیتر) در شدت باران ثابت متوسط 70 میلی­متر در ساعت با سه شیب مختلف (20، 12 و 8 درصد) و در آزمایش­های دیگری، چهار تیمار ویناس مذکور در سه شدت بارندگی (50 و 70 و 90 میلی­متر در ساعت) با شیب ثابت (12 درصد) هرکدام با سه تکرار و به مدت 30 دقیقه انجام شد. پس از آماده­سازی سینی­ها، تیمارهای ویناس با افشانه به‌طور یکنواخت در سطح خاک پاشیده و حدود 24 ساعت زمان داده ‌شد تا با خاک به تعادل برسد. رواناب حاصل از باران، به همراه رسوب خروجی هر آزمایش جمع‌آوری، حجم‌سنجی و پس از ترسیب و خشک کردن، نرخ تلفات خاک تعیین شد. نتایج نشان داد که تفاوت بین تیمارهای شیب، بارش و ویناس و اثر متقابل آن­ها معنی­دار شد. در شدت باران ثابت، تیمار حاوی 100 میلی­لیتر ویناس، باعث کاهش حجم رواناب و تلفات خاک شد. تیمارهای حاوی 50 و 150 میلی­لیتر ویناس نسبت به شاهد، عملکرد بهتری در کاهش مؤلفه حجم رواناب و تلفات خاک نداشتند. اثر شیب در آزمایش با شدت باران ثابت، از روند مشخصی پیروی نمی­کرد ولی شدت­ بارش اثر مستقیم بر مؤلفه حجم رواناب و تلفات خاک داشت. در این شرایط آزمایش، به‌کارگیری مقدار متوسط ویناس (تیمار 100 میلی­لیتر ویناس) می­تواند در کاهش مقدار تلفات خاک و رواناب مؤثر باشد.