ایجاد و توسعه‌‌ی صلاحیت‌‌های کیفری برای ضابطه‌‌مندی مجازات ساب‌‌النبی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری حقوق عمومی دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران

doi
10.22054/jclr.2025.62971.2378
چکیده

حکم به مجازات ساب‌‌النبی، در روایات، فتاوای فقها و قوانین موضوعه، جرم‌‌انگاری شده و برای محاکم کیفری، صلاحیت سرزمینی و صلاحیت شخصی (ارتکاب توسط اتباع ایرانی در خارج از قلمرو جزایی) شناسایی شده است. این نحو تحدید صلاحیت محاکم، از یک سو منتج به ظهور «پدیده‌‌ی بی‌‌کیفری» برای اتباع کشورهای غیراسلامی شده و از سویی دیگر، موجب روی آوری افراد به دادگستری خصوصی و اقدام برای اجرای مجازات گردیده است. چراکه مشهور فقها به سامع (شنونده‌‌ی سب‌‌النبی)، اذن و حتی در برخی موارد تکلیف به اجرای حکم بر فرد سب‌‌کننده را داده اند، امری که نه تنها باعث نادیده گرفتن حقوق دفاعی متهم و دوری از دادرسی عادلانه می‌‌گردد، بلکه واجد آثار و تبعات اجتماعی، حقوقی، ‌امنیتی و غیره برای جامعه‌‌ی اسلامی و حتی فرد اجراکننده‌‌ی حکم می‌‌باشد. لذا برای ضابطه‌‌مند نمودن اجرای مجازات ساب‌‌النبی، ضروری است صلاحیت واقعی مقرر در ماده‌‌ی 5 قانون مجازات اسلامی به این جرم نیز توسعه یابد و با وجود اجماع تمامی مذاهب اسلامی بر مجازات ساب‌‌النبی، دادگاهی ذیل دیوان بین‌‌المللی دادگستری اسلامی، با صلاحیتی بین‌‌المللی، برای مجازات توهین‌‌کنندگان به پیامبر اسلام تشکیل گردد.