بررسی آلودگی برخی فلزات سنگین در خاکهای اطراف کارخانه سیمان داراب، استان فارس
نویسندگان
1 دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز
2 دانشگاه فسا
3 دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز
doi
10.30466/asr.2023.121399چکیده
کارخانههای سیمان یکی از آلایندهترین صنایع در کل دنیا هستند. تحقیق حاضر با هدف بررسی وضعیت آلودگی فلزات سنگین سرب، نیکل، کادمیوم، آهن، منگنز، روی و مس در خاکهای اطراف کارخانه سیمان داراب انجام شد. از اینرو، تعداد 30 نمونه خاک از عمق 0-30 سانتیمتری خاک اطراف کارخانه برداشت شد. غلظت فلزات سنگین توسط دستگاه جذب اتمی اندازه گیری شد. نتایج نشان داد میانگین مقادیر کل کادمیوم، نیکل، مس، سرب، روی، آهن و منگنز در خاکهای منطقه بهترتیب 73/1، 52/35، 71/13، 98/27، 97/26، 27/1039 و 71/590 میلیگرم بر کیلوگرم میباشد. بر اساس نتایج، میانگین کادمیوم در خاکهای منطقه (71/1 میلیگرم بر کیلوگرم) از استاندارد جهانی USEPA بالاتر است. میانگین غلظت فلزات سنگین در منطقه مورد مطالعه به ترتیب به صورتFe > Mn > Ni > Pb > Zn > Cu> Cd میباشد. میانگین غلظت کل سرب، نیکل، روی، مس و کادمیوم با حداکثر مقدار مجاز آن در خاک اختلاف معنیداری دارد و کمتر از آن بود (P<0/01). نتایج شاخص خطر بالقوه بومشناختی نشان داد 100 درصد نمونهها دارای شاخص خطر کم میباشند. بر اساس نتایج، منطقه مورد مطالعه به لحاظ فلزات منگنز، کادمیوم، نیکل و سرب دارای درجه آلودگی متوسط است. شاخص بار آلودگی برای همه ایستگاهها کمتر از واحد است شاخص بار آلودگی در منطقه نزدیک به غلظت طبیعی و غیرآلوده را نشان داد. بهطور کلی، اگرچه غلظت فلزات سنگین در خاکهای منطقه مورد مطالعه در وضعیت بحرانی آلودگی نیست ولی برنامهریزی جهت کنترل انتشار فلزات سنگین و سایر آلایندهها باید مورد توجه قرار گیرد.