بررسی آلودگی برخی فلزات سنگین در خاک‌های اطراف کارخانه سیمان داراب، استان فارس

نویسندگان

1 دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز

2 دانشگاه فسا

3 دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز

doi
10.30466/asr.2023.121399
چکیده

کارخانه­های سیمان یکی از آلاینده­ترین صنایع در کل دنیا هستند. تحقیق حاضر با هدف بررسی وضعیت آلودگی فلزات سنگین سرب، نیکل، کادمیوم، آهن، منگنز، روی و مس در خاک­های اطراف کارخانه سیمان داراب انجام شد. از این­رو، تعداد 30 نمونه خاک از عمق 0-30 سانتی­متری خاک اطراف کارخانه برداشت شد. غلظت فلزات سنگین توسط دستگاه جذب اتمی اندازه گیری شد. نتایج نشان داد میانگین مقادیر کل کادمیوم، نیکل، مس، سرب، روی، آهن و منگنز در خاک­های منطقه به­ترتیب 73/1، 52/35، 71/13، 98/27، 97/26، 27/1039 و 71/590 میلی­گرم بر کیلوگرم می­باشد. بر اساس نتایج، میانگین کادمیوم در خاک­های منطقه (71/1 میلی­گرم بر کیلوگرم) از استاندارد جهانی USEPA بالاتر است. میانگین غلظت فلزات سنگین در منطقه مورد مطالعه به ترتیب به صورتFe > Mn > Ni > Pb > Zn > Cu> Cd  می­باشد. میانگین غلظت کل سرب، نیکل، روی، مس و کادمیوم با حداکثر مقدار مجاز آن در خاک اختلاف معنی­داری دارد و کمتر از آن بود (P<0/01). نتایج شاخص خطر بالقوه بوم­شناختی نشان داد 100 درصد نمونه­ها دارای شاخص خطر کم می­باشند. بر اساس نتایج، منطقه مورد مطالعه به لحاظ فلزات منگنز، کادمیوم، نیکل و سرب دارای درجه آلودگی متوسط است. شاخص بار آلودگی برای همه ایستگاه­ها کمتر از واحد است شاخص بار آلودگی در منطقه نزدیک به غلظت طبیعی و غیرآلوده را نشان داد. به­طور کلی، اگر­چه غلظت فلزات سنگین در خاک­های منطقه مورد مطالعه در وضعیت بحرانی آلودگی نیست ولی برنامه­ریزی جهت کنترل انتشار فلزات سنگین و سایر آلاینده­ها باید مورد توجه قرار گیرد.