اثر سامانههای خاکورزی بر خصوصیات تراکمی یک خاک لوم رسی سیلتی
نویسندگان
1 دانشگاه شهرکرد
2 دانشگاه شهرکرد
3 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان
4 دانشیار، گروه مکانیک و بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد
5 استاد- دانشگاه ولی عصر رفسنجان
doi
10.30466/asr.2023.121401چکیده
تراکم خاک یکی از عوامل موثر در کاهش کیفیت فیزیکی خاک است که میتواند تحت تأثیر نوع عملیات خاکورزی، رابطه بین آب، خاک و گیاه و عملکرد محصول را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر نوع سامانه خاکورزی بر مشخصههای تراکمی یک خاک با بافت لوم رسی سیلتی انجام گردید. نمونه برداری پس از سه سال خاکورزی پس از برداشت محصول جو صورت پذیرفت. نتایج در قالب طرح آماری بلوکهای کامل تصادفی با سه تیمار خاکورزی مرسوم، کمخاکورزی و بیخاکورزی در 6 تکرار تحلیل شد. مشخصههای تراکمی خاک شامل تنش پیشتراکمی، نمایه تراکم و نمایه تورم با آزمون تراکم تک محوری محصور تعیین شد. نتایج نشان داد که نوع سامانه خاکورزی اثر معنیدار بر تنش پیشتراکمی خاک در سطح احتمال 5% دارد به طوریکه کمترین مقدار تنش پیشتراکمی با مقدارkPa 95/19 مربوط به تیمارهای خاکورزی مرسوم و بیشترین مقدار آن با مقدارkPa 62/31 مربوط به تیمار بیخاکورزی میباشد. نمایه تراکم در تیمار خاکورزی مرسوم نسبت به سایر تیمارها افزایش یافت. بررسی نتایج آزمون بارگذاری سیکلی نشان داد که تیمار بیخاکورزی احتمالا به ترددهای متوالی ماشین، حساسیت کمتری داشته ولی این حساسیت در تیمارهای کمخاکورزی و مرسوم بیشتر باشد. نتایج نشان میدهد که میتوان تیمار بیخاکورزی را به عنوان یک سامانه خاکورزی با استعداد کمتر در ایجاد فشردگی خاک بیان نمود که البته اجرای مکرر آن نیاز به زیرشکنی در هر چند سال جهت از بین بردن لایههای متراکم عمیق خواهد داشت.