بررسی تحولات فازی فولاد کم¬آلیاژ DIN 1.5025 در شرایط نگه¬داری هم¬دما در ناحیه¬ی بینیتی و حصول ریزساختارهای میکروکامپوزیتی
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی
2 دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل
3 انستیتو پاستور ایران
doi
10.71905/jnm.2025.1200891چکیده
در پژوهش حاضر نمونهی ورق فولادی کربن متوسط (wt.%C529/0) با محتوای سیلیسیم بالا (wt.%Si670/1) انتخاب شد؛ و سپس سیکلهای عملیات حرارتی نگهداری همدما در ناحیهی بینیتی شامل آستنیته کردن در دمای o C900 به مدت 5 دقیقه، انتقال سریع به حمام نمک مذاب در محدودهی دمایی 500 تا o C400 و نگهداری به مدت زمانهای مختلف در محدودهی 5 ثانیه تا 1 ساعت و در نهایت سریع سرد کردن در آب بر روی نمونههای نرماله شده صورت گرفت. هدف از انجام فرآیند عملیات حرارتی بررسی تحولهای فازی در ساختارهای میکروکامپوزیتی بود. در مرحلهی بعدی، بررسیهای ریزساختاری اولیه و همچنین بررسی تحولهای فازی در شرایط مختلف عملیات حرارتی با استفاده از میکروسکوپهای لیزری، الکترونی روبشی در کنار آزمونهای دیلاتومتری صورت گرفت. در ادامه نیز رفتار مکانیکی نمونههای عملیات حرارتی شده در شرایط مختلف عملیات حرارتی با استفاده از آزمونهای ماکروسختیسنجی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج بررسیها نشان داد که امکان دستیابی به ریزساختارهای میکروکامپوزیتی با استفاده از این شرایط عملیات حرارتی وجود داشته است و با افزایش دمای نگهداری در ناحیهی بینیتی سینتیک تشکیل بینیت افزایش مییابد. همچنین فرآیند بازپخت در زمانهای طولانی نگهداری در دماهای مذکور رخ داد که نتایج آزمون دیلاتومتری این موضوع را تایید کرد. از سوی بررسیهای سختی نشاندهندهی افزایش عدد سختی با کاهش دمای نگهداری همدما در محدودهی 500 تا o C400 بود. به گونهای که عدد سختی بیشینه در دماهای 500 تا o C400 به ترتیب برابر با 341، 370 و HV 30kg 442 اندارهگیری شد.