بررسی تحولات فازی فولاد کم¬آلیاژ DIN 1.5025 در شرایط نگه¬داری هم¬دما در ناحیه¬ی بینیتی و حصول ریزساختارهای میکروکامپوزیتی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل

3 انستیتو پاستور ایران

doi
10.71905/jnm.2025.1200891
چکیده

در پژوهش حاضر نمونه‌­ی ورق فولادی کربن متوسط (wt.%C529/0) با محتوای سیلیسیم بالا (wt.%Si670/1) انتخاب شد؛ و سپس سیکل­های عملیات حرارتی نگه­داری هم­دما در ناحیه­ی بینیتی شامل آستنیته کردن در دمای o C900 به مدت 5 دقیقه، انتقال سریع به حمام نمک مذاب در محدوده­ی دمایی 500 تا o C400 و نگه­داری به مدت‌ زما‌ن‌های مختلف در محدوده­ی 5 ثانیه تا 1 ساعت و در نهایت سریع سرد کردن در آب بر روی نمونه­های نرماله شده صورت گرفت. هدف از انجام فرآیند عملیات حرارتی بررسی تحول­های فازی در ساختارهای میکروکامپوزیتی بود. در مرحله­ی بعدی، بررسی­های ریزساختاری اولیه و همچنین بررسی تحول­های فازی در شرایط مختلف عملیات حرارتی­ با استفاده از میکروسکوپ­های لیزری، الکترونی روبشی در کنار آزمون­های دیلاتومتری صورت گرفت. در ادامه نیز رفتار مکانیکی نمونه­های عملیات حرارتی شده در شرایط مختلف عملیات حرارتی با استفاده­ از آزمون­های ماکروسختی­سنجی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج بررسی­ها نشان داد که امکان دستیابی به ریزساختارهای میکروکامپوزیتی با استفاده از این شرایط عملیات حرارتی وجود داشته است و با افزایش دمای نگه­داری در ناحیه­ی بینیتی سینتیک تشکیل بینیت افزایش می­یابد. همچنین فرآیند بازپخت در زمان­های طولانی نگه­داری در دماهای مذکور رخ داد که نتایج آزمون دیلاتومتری این موضوع را تایید کرد. از سوی بررسی­های سختی نشان­دهنده­ی افزایش عدد سختی با کاهش دمای نگه­داری هم­دما در محدوده­ی 500 تا o C400 بود. به گونه­ای که عدد سختی بیشینه در دماهای 500 تا o C400 به ترتیب برابر با 341، 370 و HV 30kg 442 انداره­گیری شد.