ارزیابی شاخصهای نوشهرگرایی در پایداری نواحی شهری ایلام
نویسندگان
1 استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهیدچمران اهواز، اهواز، ایران
2 دانشجوی دکترا گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهیدچمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22080/usfs.2023.23942.2279چکیده
نوشهرگرایی مهمترین جنبش طرحریزی در قرن اخیر است. یک حرکت بینالمللی برای اصلاح محیط انسانساخت و ارتقای کیفیت معیارهای زندگی و ایجاد مکانی بهتر برای آن میباشد. بااینحال ارائه یک روش و شناسایی مؤلفههای مؤثر جهت میزان برخورداری محلههای شهری از الگوی نوشهرگرایی و ارائه راهکارهای مداخلهای مناسب در جهت تحقق بخشی این رویکرد که تابهحال کمتر موردبحث قرار گرفته، ضروری است. هدف از انجام این تحقیق ارزیابی تحقق پذیری معیارهای نوشهرگرایی در پایداری نواحی شهری نمونه موردی محله مرکزی شهر ایلام می-باشد. روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی است و ابزار اصلی گردآوری دادهها پرسشنامه میباشد. جامعه آماری را در این پژوهش مدیران شهری و متخصصین دانشگاهی در حوزه شهرسازی و برنامهریزی شهری در شهر ایلام تشکیل داد که با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند (100 نفر) انتخابشده است. در این تحقیق، 26 شاخص موردنظر در قالب چهار عامل اصلی پیادهمداری، مسکن، سنت، مدیریت با استفاده از آزمون T تک نمونهای و دیگر آزمونهای آماری در نرمافزار Spss و نیز مدل معادلات ساختاری در نرمافزار (Smart Pls) استفاده شده است. نتایج نشان میدهد شاخصهای بررسیشده نهتنها در وضعیت خوبی قرار ندارند؛ بلکه بعضی از مؤلفهها پایینتر از حد متوسط و در شرایط ضعیف قرار دارند که بیانگر آن است در مدیریت شهری به این شاخصها توجهی نشده است؛ شاخص پیاده مداری با میانگین 1/3 نسبت به سایر شاخصها بیشترین میانگین را دارد. میانگین دیگر شاخصها؛ یعنی مدیریت با 5/2، مسکن با 6/2 کمترین میانگین را دارا بودهاند. یافتههای حاصل از مدل معادلات ساختاری نشان میدهد که چهار مؤلفهی این پژوهش، پایداری وضعیت نوشهرگرایی نواحی شهری ایلام را 45 درصد تبیین میکنند که در بین متغیرهای پژوهش بیشترین تأثیرگذاری بر توسعهی درونزا عبارت از قرارگیری مراکز خدماتی در نزدیکی ایستگاهها، کیفیت پیادهروها، ترکیبی از اقشار مختلف مردم در کنار هم به ترتیب باارزش 934/0 و 813/0، 754/0 میباشد. در این تحقیق، 26 شاخص موردنظر در قالب چهار عامل اصلی پیادهمداری، مسکن، سنت، مدیریت با استفاده از آزمون T تک-نمونهای و دیگر آزمونهای آماری در نرمافزار Spss و نیز مدل معادلات ساختاری در نرمافزار (Smart Pls) استفاده شده است. نتایج نشان میدهد شاخصهای بررسیشده نهتنها در وضعیت خوبی قرار ندارند؛ بلکه بعضی از مؤلفهها پایینتر از حد متوسط و در شرایط ضعیف قرار دارند که بیانگر آن است در مدیریت شهری به این شاخصها توجهی نشده است؛ شاخص پیاده مداری با میانگین 1/3 نسبت به سایر شاخصها بیشترین میانگین را دارد. میانگین دیگر شاخصها؛ یعنی مدیریت با 5/2، مسکن با 6/2 کمترین میانگین را دارا بودهاند. یافتههای حاصل از مدل معادلات ساختاری نشان میدهد که چهار مؤلفهی این پژوهش، پایداری وضعیت نوشهرگرایی نواحی شهری ایلام را 45 درصد تبیین میکنند که در بین متغیرهای پژوهش بیشترین تأثیرگذاری بر توسعهی درونزا عبارت از قرارگیری مراکزخدماتی در نزدیکی ایستگاهها، کیفیت پیادهروها، ترکیبی از اقشار مختلف مردم در کنارهم به ترتیب باارزش 934/0 و 813/0، 754/0 میباشد.